r 271 ) 



inter errores v^teram medicorura vetulararaque adnnmeratrt , scntentia , mine 

 illnstrata ac plane soluta cst. Attamen multum abest quin obstacula omnia aversa 

 sint . et quamvis plurimis in casibus solida primario afl'ecta credam , morbi 

 tamen . praesertim illi qui a viru originem ducunt primariam humorum laesio- 

 nera accusantes deprehenduntur. 



Etiamsi luijus quaestionis solidismi et humorismi solutio perfecta et evidens 

 desideratissima sit, illam tamen in nostra nietastaseon theoria miuoris motnenti 

 arbitror ; quod ex sequentibus patebit. 



Reipsa in omnibus casibus, uti mox probare conabor, metastases non nisi 

 in organon vel idiopathice vel sympathice irritatum ruunt. Si jam morbus vi- 

 tiatis humoribus adscribitur . locus irritatus istos humores e loco quern occupa 

 bant cducet , necnon ad se trahet , si autcm a solidorum laesione dependere dicitur, 

 irritatio in uno organo existens in aliud irritatum devehetur , ideoque morbus 

 eatmdem mutationem subire observabitur. 



*47- 



Sed nunc probandum est quod modo suppositum erat, scilicet, metastases 

 non nisi in organon irritatum fieri. Istud assertum praesertim exacta morbi ob- 

 servatione , remediorumque quotidiana actioue probatur. Si v. g. per podagram , 

 morbum eminenter metastaticum seu sponte , seu intempestiva medicalione 

 inflammatio in ventriculo seu alio quoque organo oriatur , nonne in bunc locum 

 fict metastasis ? In ventricuhim non irritatum , sed saburris saltern repletum , 

 cumdem morbum transilire posse mihi forsan objicietur , sed patet saburram 

 sive ex irritatione sive ex debilitate ; quod negare nolo ) ortam , non minus , ex 

 testimonio omnium fere practicorum, ipsiusque Musgravii, irritationum gastri- 

 carum certe non scctatoris , ut corpus quodcumque lieterogeneum ventriculum 

 irritare , sicque facile podagrae metastasin adpellare posse. 



Alia adbuc objectatio aflerri potest : cxperienlia comprobatam est organum 

 uniuscujusque debile metastasibus magis obnoxium esse. Sed quid sub organo 

 debili inU'lIigatur nemiuem sane latet : si quis enim pcctoris inflammationibus , 

 ha;moptj'si , etc. , sa3pius excruciatur , ille pectore debili praeditus esse dici- 



