Romani non erant theoretic!, sed practici. Hoc cum aliunde , turn 

 maxime in ipso Cicerone cernitur. Postquam enim. in foro fuerat ver- 

 sa tus, et inclaruerat , scripsit philosophica sua opera, et ad theoriam 

 sese applicuit. Ita Romani juvenes aucliebant philosophos non eo con- 

 silio, ut jpsi deinceps philosopharentur , verum ut philosophorum Grae- 

 corum dicendi rationem in forum Romanum transferrerit : non ita do- 

 mes licis illis dicendi exercitationibvis delectabantur tamquam inani opere 

 atque umbratili, sed eani facultatem, quam inde nacti fuerant, in lucem 

 proferre cupiebant: non educabantur enim in scholis, sed in ipso foro 

 Romano. Assuescat juvenis", inquit Quinctilianus, a tenero non re- 

 formidare homines , neque ilia solitaria et velut umbratili vita pal- 

 lescere. Excitanda mens et attollenda semper est, quse in ejusmodi 

 secretis aut languescit, et quemdam velut in opaco situm ducit, aut 

 contra tumescit inani persuasione." (1) Deducebantur ad virum , qui 

 principem in civitate locum tenebat, ab hocce numquam decedebant , 

 et ad forum et conciones adducebantur , et ad rei publics bene con- 

 sulendum. 



lis ergo , qui habent a natura adjumenta rerum gerendarum , ab- 

 jecta omni cunctatione adipiscendi magistratus et gerenda respublica 

 est" (2). Quas ingenii dotes in se animadvertebant , eas omnes ad 

 rem public-am , ad utilitatem communem conferebant , missiun facientes 

 verum, quod eo inservire non poterat atque pulcrum. Hoc itaque non 

 potuit non magnam habere vim ad dijudicandum id, quod dignum 

 sibi haberent, in quo elaborareut. Praemittenda ergo hsecce duxi, ut pri- 

 mae quaestionis parti respondere possim : ad quam ergo jam accedamus. 



(i) Instit. or. I. 2. pag. 29. edit. Burin. (2) Cic. off. I. 21. 



