C54) 



terunt pictores , verum hi vel Grseci erant , vel Etrusci. Pingere enim 

 Romano homini non convenire credebatur. An censemus", inquit Ci- 

 cero , )> si Fabio , nobilissimo homini , laudi datum esset , quod pingeret , 

 non multos etiam apud nos futuros Polycletos et Parrhasios fuisse ? 

 y> Honos alit artes , omnesque ineenduntur ad studia. gloria > jacentque 

 ea semper, quse apud quosque improbantur" (4) 



Uti omnes populi, ita Romani architecture? operam dederunt, quate- 

 nus sufficeret ad domus, quas inhabitarent , apte construendas (2). Sed 

 artem illam non adeo retulerunt ad pulcrum : architectos plane ad opi- 

 iices mercenarios retulerunt (3). Uti simplices erant in vitas ratione , sic 

 quoque in aedibus. Principes in republica viri , summi belli duces , 

 primis temporibus, praediis rure utebantur mediocribus. Ita Paulo ,-Enii- 

 lio cum magna prole et 16 cognatis una tantum parva admodum villa 

 sufficiebat. (Plut. pag. 257. c.) (4). 



Cum vero deinceps publicae majestatis tuendae causa major amplitude 

 in principum aedibus desideraretur, alia quiclem hac in re usi sunt ra- 

 tione. Sed ideo non elegantiam et venustatem retulerunt in fcdium 

 externa facie, sed gravitatem potius exhibendam esse censebant. Lau- 

 dabatur ita Cneus Octavius, quod prseclaram a3dificasset in palatio et 

 plenam dignitatis domum. Nusquam tarn magnifica fere inveniuntur 

 fedificiorum rudera, quam Romae. Nullus populus tarn ampla constituit, 

 prsesertim ad vitae usum,-quam Romani. Stupemus etiamnunc aequae- 

 ductuum magnificentiam : et quse de cloacis leguntur , hodie vix credi- 

 bilia videntur (5). 



(1) Tusc. I. 2. 



(2) Architecture nav^li non operam dederunt ad mercaturam iis invisam, 

 (Off. I. 42.) sed ad usum belli. (Floras II. 2.) (3) Off. I. 42. 



(4) Cf. Seneca Cons, ad Helviam c. 9. (5) Plin. H. N. 56. i5. cf. Liv. 



