Ad eloquentiam enim sua indole ferebanlur Roman! : ita ut Cicero 

 recte dixerit : Oratorcin celcriter complex! sumus." Quo vero earn 

 ornarint, petiverunt a Graecis. Subjuiigit ergo: nec eum primum eru- 

 ditum, aptum tamen ad dicendum, post vero eruditum." (1) Hocce 

 stadium eloquentiae primis reipidjlicae temporibus jam eluxit: tota Ro- 

 manorum animi ratio atque civitas ad Oratoris gravitatem erant com- 

 positor, llespublica enim, inaris instar, numquam erat quieta. Partium 

 studio srmper agitabalur : quisque suam partem populo commendare 

 Minlebal. Comitia, Senatus, Rostra > mortuoiiuu Laudatioiies opportum- 

 tates exstilerurit, quae non magnam vim ad eloquentiam apud Romanos 

 proino\cri(l;im cvscrere non polueriuit. Ila , ut unum ex sexcentis 

 exemplis , quae exslant , excitem , Menenius Agrippa eloquentia sua 

 plebem in civitatem reduxit (2). Hue spectabat etiam Romanorum edu- 

 catio. In foro itaque , veluli in optima scbola , instituebantur. Ut ibi ex 

 ipsius popidi diversissimarum aurium copia deprebenderent , quid in 

 quoque vel probaretur vel displiceret (3). 



Nee tanluni in principibus reipublica: viris cernebatur boc studium 

 .ijiii! ;it(]ue bene loquendi, sed in plebe etiam. Jllud enim ne quis 

 admiretur, quonam modo hscc \Tilgus imperitorum iu audiendo notet; 

 cum in omni genere, turn in boc ipso, magna quaedam est A is in- 

 credibilisque naturae. Omnes enim tacito quodain sensu , sine ulla 

 arte aut rationc, qua: sint in artibus ac rationibus recta ac prava, 

 dijudicant : idque cum faciunt in aliis, ad quorum intelligentiam a 

 nalura minus habent instrunicnti , turn multo ostendiuit niagis in 



(i) Tusc. Quaest. I. 5. (a) Val. Max. VIII. 9. Liv. 2. 3a. 



(3) Dial, de Oral. Tacito vulgo adsc : c. 34. Quamvis hare ibi dicta sint de 

 oratoris institutioue, tamen universe valercmihi videntur do cducationc principum 

 ct optimorum iu Republ. pueroruin. 



