(66) 



studium in aequalibus suis excitaret. Quod hue non adeo spectabat, vel 

 paucis admodum attigit, vel, si salva perspicmtate fieri poterat, plane 

 omisit. Simplicitate mira cernitur, et peculiari prorsus dicendi ratione, 

 quae venustate et elegantia , quam Auctor a natura tenuit, multum excellit. 



Hactenus vel Commentaries vel Annales vidimus apud Romanes. Pri- 

 mus vero, qui philosophiam pragmaticam in historiam induxit, fuit C. 

 Sallustius Crispus. Indagavit maxime causas corruptelae apud Romanos, 

 et excellit imprimis in liominum moribus notandis, iisque secum invi- 

 cem comparandis. Ex historia optima subinde elicit praecepta, eamque 

 ad vitae usum egregie accommodat, sed studet nimis brevitati. Thucy- 

 didem nimis ob oculos habuisse videtur: inde novas (1) quasdam voces 

 vel ipse creavit, vel antiquatas jam in lucem protulit. In eo vero quam 

 maximum eloquentiae cernitur studium: finguntur orationes, quae dicen- 

 lium mores mirifice exhibent, et vel gravitate vel versutia maxime 

 cernuntur. 



Hisce temporibus, uti in prioribus jam vidimus, omnes Romani flagra- 

 bant scribendi studio. Ita Caesar Augustus quoque scripsit tredecim libros 

 de rebus suis (2), et Vipsanius Agrippa, gener Augusti, id genus quoque 

 attiisse videtur. M. Valerius Messala Corvinus in historia conscri- 

 benda nitidus et candidus, et quodammodo prae se ferens nobilitatem 

 suam (3). Literae Romanse vero usque ad base tempora (4) Historia ca- 

 rebant, quaa omnes res Romanorum exhiberet. Scripserant nonnulli vel 

 de rebus suis, vel de memorabili quodam facto, vel hello, uti Caesar 

 et Salluslius : sed T. Livius eo demum pervenit, ut historiam universam 

 reipublicaa Romanse scriberet, in qua, veluti in tabula picta, Romanorum 



(1) A. Gellius I. i5. et Gronovii ad h. 1. 



(2) Suet, in vit. 85. Plin. H. N. II. 25. 



(5) Quinct. X. i. 917. (4) A u. c. 690. 



