( '45 ) 



juncta, aliis populis, bello non adeo iutentis, iuferiores esse nullo pa$to 

 poterant esse Rpiiuwu (1). 



Nee HUM 1 1) i, Romanes adeo in arte milituii alu's populis praestitisse. 

 Ab urbe aide condita semper studuerant armis iiuperii lines propagare, 

 et longizwjuas subigere geutes. 



Graeci contra non adeo bellum spirabant. Cnniaidcbanl quidem Atbe- 

 nienses et Lacedtemonii de totius Graecia; principalu ; sed \icinitate 

 ui-lii u i n fere ilia bella non gerebantur, nisi incursionibus in hoslium 

 agros : quibus peractis, in urbem sese denuo recipiebant. Insidiis ergo 



magis ulebantur, quam constitula bellandi ralione. Fuerunt etiam bella 



. 

 inter Graecos, quae majorem in tacticam vim exseruerint. Ita cxslite- 



runt Tliemistocles , Aristides, Miltiades, et Epaminondas, qui caeteris om- 

 nibus et fortitudine, et tactica emendanda, longe excelluit (2). Grascos 

 tamen nalura ipsos sua ad bellica studia non fuisse ductos , vel inde 

 apparel, (juod uno alterove auctore civitates quidem nonnullac maximo- 

 pere armis valuerint, sed eo mortuo, earum gloria tabuerit. In Lace- 

 dacmoniis quidem summa rei militaris existimatio erat, et magna inde 

 facinora exspectanda fuerant , sed ni mis teuaces erant veterum moritm , 

 et non ducebantur ilia Romanorum liberabtate , qua vel ab bostibus 



doceri non dedignarentur. 



'^aoq 



(i) Egrcgie Bouchatid dc Bussy in opere : La milice des Grecs, II. p. 172. 

 Ce qui Ics a fait vaincre, c'est la pratique continuelle des exercices militaires, 

 c'est 1'exccllence de leur discipline : ces deux points essentiels sont la base dc 

 tout systeme de guerre." 



(a) Heeren, Ideen III. i. Abth. p. 55g. ed. 1812. Epaminondas et alia multa 

 invenit,et i/4j3oAet ( A^Aii. Philippo, ejusdiscipulo, auctore, cxstitit ^A*y5, sed 

 hisce etiani Roinauorum inventa cxcelluerunt. Lcgio enim inulto pr.-cstantior 

 erat phalange. In eo Romanorum acies maxime prxstitit , quod cum primi ordinis 

 milites satis pugnassent, secundus ordo prodiret, et denique tertius, quo novus 

 quasi appareret exercitus. 



