(4o) 



nos; sed etiam apud Athenienses, vario tamen colore admissam, repe- 

 rimus. Imo judiciis juratorum sive, quod idem est, judiciis per pares 

 non expertes fuere German! , qui in majoribus minoribusque placitis 

 ilia servarunt ; hujus tamen institutionis principium illis populis tri- 

 buendum non est. 



Verisimilius nobis videtur, illud slatim post conditas societates vel 

 etiam ante ipsas extitisse. Primis enim temporibus, certum est, homi- 

 nes, perpetuos judices, ad lites dirimendas, non habuisse ; sed potius 

 dum inter se convenire non poterant, excultiores prudentioresque , qui 

 jus inter eos dicerent, adiisse: homines natura sua libertati semper stu- 

 dent ; nihil autem magis , quam judicium juratorum , libertati favet : 

 mirum itaque non est populos Germaniae, omnium libertatis sviae aman- 

 tissimos , judicia majnribus de rebus sihi retinuisse , de minoribus vero 

 principibus concessisse. Tacitus de moribus German. IX. 



Ratio in minoribus plaeilis procedendi parum differebat ab ea quae in 

 judiciis juratorum observatur. Omnes enim Uberos comitatus homines 

 arcessebat Comes, qui ipse consilio praeerat; sententiae ferendae non con- 

 currebat , dicta ab utraque parte et testibus , quam brevissime , repete- 

 bat; illis, qui sententiam laturi essent determiriabat quaestiones, quibus 

 responderent, quas functiones ad prsesidem assisarum codex hodiernus 

 devolvit. 



Germani, Gallia et Anglia occupatis, ibi quoque mores et instituho- 

 nes attulere, et quidem tantum ab eorum invasione certa Parium ju- 

 dicii vestigia in GaUia reperimilur ; qua? tempore Caroli magni adhuc 

 \iguisse videmus. Sed mox, systemate feudali, omnium libertati maxi- 

 me adverse, paulatim grassante, Parium judicia in dies languescebant, 

 ita ut, regnante Hugone Capetio , qvio tempore totam Galliam systema 

 feudale ingravavit, omnino evanuerunt. 



