( 10 ) 



gicss (i), quam imperator Carolus quartus secnlo decimo quarto confici curavit. 

 Inter Byzantines non irnmerito laudatur Constanlinus Porphyrogenitus c. g5o 

 (a), qui plura de notitia reipublicae tradidit quam Codinus c. i45o (3). Sed 

 omnia haec satis probant , scientiae nostrae notionem nondum raedio aevo fuisse. 

 Litterae versus finem seculi decimi quinti restitutae plurimum etiam valuere ad 

 nolitiam rerumpublicarum quasi creandam. Exstitere enim viri in rebus civilibus 

 expertissimi et juris peritissimi, qui civitates, inprimis formam reipublicas cons- 

 titutor, describerenl. Inter quos jure eminent Claudius de Seysselle (4) , qui 

 Galliam, celeberrimus Damianus a Goes, Belga (5), qui Hispaniara et Lusita- 

 niam , et Thomas Smith (6), a secretis Eduardi sexti et Elisabeth*, qui An- 

 gliam litteris adumbravere. At praeter omnes clarus cardinalis Gasparus Gonla- 

 reni (7) descriptione reipublicae Venetorum. Nunc etiam horum aliorumque , 

 ut Foglietae et Bizari , opera magni aestimanda , quia auctores ipsi plerumque in 

 magnam parlem reipublicae gerendas veniebant , et omnino digni suut , qui 

 inter primes praecipuosque scriptores de notitia rerumpublicarum laudentur. At 

 prorsus immerito ab omnibus nostrae aetatis auctoribus hac de re idem honor 

 Francisco Sansovino (8), polygrapho nullius pretii, tribui solet , neque Hie- 



(1) Handbuch des Kurfiirstenlhums and der Mark Brandenburg, herausgegeben von v.Herzberg. 

 Berlin 1781. 



(2) Utfi rat 9-Cftteraii. II. 2. Ap. Banduri , Imp. Orient. Vol. I. 



(3) De ofTiciis et officialibus aulae imperatorum et nuignce ccclesiae Constantinopolitaiwe, ed. 

 Grelser , Parisiis 1625. 



(4) La grande monarchic de France, divisee en trois parties, a Paris, i5ig. 



(5) Hispania, Lovanii i54a; de rebus et imperio Lusitanorum, Lovanii, i554- 



(6) De republica et administratione Anglorum II. 3. Londiui , iGaS. 



(7) De magistratibus el rcpublica Venetorum, II. 5. Parisiis, i543. 



(8) Del govcrno ed amniinistrazione di divers! regni e repub]iche, cosi antiche come pioderne, 

 11. 22. in Venezia 1567. Docti forunt , Sansovinum in componendo hoc libro rclutionibus usum 

 esse, a legatis Venetianis senatui missis. Conring in examine rerumpublicarum p. 56 hoc narrat, 

 aliique eum sum seculi. Constat quidem , relaliones jam seculo decimo quiuto a legatis de statu 

 reipublicoe , ubi erant, jussu senatus Venetias essemissas; at neque credi licet, Sunsovinum , Ro- 

 manum , talia civitatis arcana vidisse , rieque ipse in suo liliro hac dc re uspiam loquilur, neque 

 ulla ejus rei vestigia in co apparent. Liuerarum ct prudeniiae civilis cognitio jam turn Veuetiis 

 tanta erat, ut facillime hoc et melius sane opu componere poluisset. 



