( 14 ) 



eommentatione (t) contra Glafeium vindicavit, sed etiam inter primes ver- 

 nacula lingua , huic scientiae perquam apta , Goettingae de ea lectioues habuit 

 multo favore acceptas , et compendium (2) edidit maxime probatum. Auctor 

 quoque est nominis statistice , (3) quo utebatur ad hanc discipliriam appellan 

 dam. Admirabanlur merito in eo quod agriculturoe , fabricarum , commercio- 

 rum et redituum cognitioni tnajus feliciusque studium , quam quisquam ante 

 ilium , dicaret. Scientiae nomen hue usque ita iuusitatum et haec ejus pars prae- 

 cipua scriptorum studia in earn convertebant. Accedebat temporum litterarum- 

 que conditio. Jam inde a mediis seculi decimi seplimi aimis systema oeconomiae 

 politicae, quod commerciale vocanl, a doctis efformatum erat, quum precept* 



(1) Dissertatio de notitia rerumpublicarum academiis vindicate, Goettingae 



(2) Abriss der neuesten Staatswissenschaft der heutigen vornehmsten Europseischen Reiche 

 und Republiken, Goettingen >749- 



(3) Nomen huic scientiae a primis thcoriae auctoribus datum, notitiae rerumpublicarum, com- 

 positum, ul Bose 1. c. cap. 2. . i. credit, secundum notitiam dignitatum ulriusque imperil , 

 optimum sane erat , quum rem rile doceret et bene in alias lingua? verti posset. Novum nomen , 

 quo Achenwall illam designabat, saepius jam doctorum curam occupavit , qui ex usu Latinae linguae 

 ejus originem erui posse putabant. At res ita se habere non videtar, Ilalica potius lingua voca 

 buli mater habenda est. Appellabant enim Itali jam initio seculi decimi seplimi, ut constat, sed 

 verisimile esl jam antea , statistam eum doctum qui ragioni di stalo et ragionamento di stato , 

 de quibus supra sermo , seu raliones reipublicae cuju<dam bene gerendas et prudentiam civilem 

 bene teneret. Pn'mum quidem, baud tacebo , vox mihi in tragoedia celeberrima Hamlet occurrit, 

 quam Shakespeare anno 1696 scripsit, (cf. Malone's chronology ) , ibi Hamlet act. 5 sc. 2 narrat, 

 se epistolam a vitrico legatis in Angliam datam resignasse , novamque scripsisse. Dicit v. 346 sqq. 



I sat me down ; 



Devii'd a new commission; wrote it fair : 

 I once did hold it , as our statists do , 

 A baseness to write fair , and labour'd muck 

 How to forget that learning , but , sir , now 

 It did me yeomans office. 



Vox. statistae hoc loco procul dubio rerum civilium gnaros , qui in republica moderanda versan 

 lur, designat , ut interpretcs quoque hujus loci cam illustrant ; Deque absonum videtur, quod 

 Shakespeare in Italicis litieris, ut poemaia ejus probant, bene versatus , etiamsi fortasse versio- 



