ejus jam antea in usu essent , secundum quod principis est, fabricas et com- 

 tnercia in sua civitate tueri , ac pecuniam intra rcgni fines relinere, peregri- 

 norum commercia artcsque, quantum fieri potest, excludendo et opprimendo. 

 Poslhac Galliae ct Borussiae reges, maxime id amplexi normam rcgni gubernandi 

 fecerant, atque non solum a doclis, sed a populis quoque ubique fere recep- 

 tuni erat. Kcdituum publicorum scienlia regnorum' necessitatibus , quum miles 

 perpetuus immeusum in modutn augerelur, et civitates acre alicno opprime- 

 rentur, in dies res majoris momenti fiebat. Neque praetereumlum ceuseo , quod 



num tantum ope, (cf. Ds. Johnson's preface), ex Italia, qux tune lalis callidiiatis patria, hoc 

 vocabulum ceperit , cujus forma Anglicx linguae non convenit. Postea id vidimus in disserlalione 

 quam Ik-sulJ , professor juris Tubingx dcindc Ingolstadii satis clarus ct in prudentia u'vili no 

 tistimus, dc arcanis rerurapublicarum, Argenlorati ilJj.f edidit. Ibi p. 35. edit. Elzevirix Anme- 

 lodaui i(i{t dc statislis loquitur, quo nomine Botcrum , Boccalinum aliosque de rationibus 

 flatus scriptores appellat. Probabile tamtn est hoc verbum ab his Italicis auctoribus esse factum , 

 etiamsi apud Boterum , quantum memini , nondum occurrat , et quia forma lingua; Ilalicx satis 

 congrua est , quae cronologi sta , cronichifta laliaque plura habeat , et ob hujus discipline studium , 

 cui Itali inter rccentiores primi ac prxcipui opcram navabant. Vulgo receptum sane in Italia 

 hoc nomcn jam fuil anno 1627, quo Valeiianus Castiglione, clarissimus suae selalis auctor, 

 librum edidit , cui lilulus ; Statista regnante , in Torino 1617, deuuo editus 1628 et i63o. Nam 

 ouspiam in hoc libro , qui tales rationcs status docel , titulum illustrat ; dicit modo in procemio 

 opposuisse eum al statista republicante. Et parum usitata hxc vox certe in Germania fuit, oam 

 Lunde in dcdicationc ad Bolcri de ratione status 11. to llcliustadii 1666. p. 8. ea quidem utitur, 

 sed id quodammoilo excusat diccns , essc notum quidem vocabulum bisque rebus aptissimum , at 

 nondum ubique receptum. Antea igitur jam reperitur quam Schloezcr , Tfieorie der Statistik, 

 Gottingtn i8o\ p. 3, crediderat , qui refeit se id primo vidisse in Oldenburgeri tliesauro rerum- 

 publicarum, Geuevz 167$ vol. 4- P- 84iei Zizius, Theoretische V orbereitung und Einleiiung 

 zur Stiitittik , If'ien 1810, p. 5t , cum teculus , vehcmcnler errat, certissime asserendo hauc 

 vocetn non prius in usu fuisse. Postea quidem magis in Germania recepta erat, ut es Thurmanni 

 Bibliuihcca statistica , Halx 1701 , apparet. Itaque niliil miri quod Achenwall notitiam rerum- 

 publicarum , cujus perfecta cognitio optima sane ratio est ad civitatem bene gerendam , hac 

 voce nominaverit , non in titulo libri , sed in procemio p. I. et in lectionibus hac de discipliua. 

 Eandem ob causaiu cujusque civitatis description! textum quoque caput , has ralioaes slatui 

 ootilix innixas coutinens addidit. 



