arithmetica polltica , nota quidem jam seculo deci'rno septimo , sub idem fere 

 lempus , quo Achenwall docere coepit , libro quod Siassmilch ediderat novum 

 vigorem ceperit. Quas reputanlibus planum erit , quo modo , quum ita res se ha- 

 berent, nova notitiam rerumpublicarum traclandi methodus , ab Achenwallio 

 tradita , vulgo tarn probata fuerit. Putabant plane novam esse scientiam , quamvis 

 ille auctorum superiorum hujus disciplinae merita nullo modo imninueret, ab 

 eo sub statistices nomine turn demum compositam, quae adjecta arithmetic poli- 

 tica rerumpublicarum vires rite doceret. Plurimi exstitere ejus doctores , inter 

 quos maxime elucet Schloezer, vir sane rarae doclrinas et miri acuminis, sed 

 a temporum indole bac in re baud raro abreptus. Accessil vana et scienlias per- 

 niciosa opinio, has reipublicae vires optime posse numeris tradi, eosque in tabu- 

 lis disposilos facillime totum civitatis statum docere. 



Huic opinioni Schloezer quoque nimis favit, eamque omnis scientiee vi robo- 

 ravit , quum certa et bene definita , judicii acumine, quo insignis, inductus, vagis 

 nolionibus, quibus turn plures hujus disciplinae libri deformes prasferret, at in 

 contraria abriperetur et quantitati nimium momenti tribueret , quod ex ejus 

 vita facile illustrare licet. Ipse quidem his numeris scientiae copia et ingenii sa- 

 gacitate quandam vitas speciem addere noverat , sed imitatores, ut fit, forma 

 tantum suscepla, credebant numeros caputrei esse. INon mirum igitur, inprimis 

 si temporum conditionem spectetis, ab omnibus fere acceptum esse, civitatis 

 vires iis rebus comprehend!, quae physicae vel materiales appellari possunt, po- 

 puli numero , terras ambilu, animalibus ad agriculturam necessariis, agricultura 

 ipsa , fabricis, commerciis, fructibus ex his natis et pecunia. Quae sane magni 

 momenli sunt,sed reipublicas indolem non moustraut, praecipue quum auctores 

 numerorum solum , non rei ipsius ejusque causarum rationem haberent. Sunt 

 etiam civitati vires, quae intellectuales et morales dici possunt, in populi indole, 

 iu ejus virtute , cultura et patrias caritate, in modo quo respublica constituta 

 et gesta, sitae. Sed doctores ad has animum miuirne advertere solebant; multo 

 facilius erat numeros conscribere eosque tamen, ut plurimum, falsos. Quis enim 

 vel maxima potestate instructus , intima familiarum perscrutari potest numeros- 

 que colligere , quum civium saspe intersit, ea quas quaeruntur occultare, vel ipsi 



