(33) 



etiam irritata membrann mucosa bronrhiorum ab inspirato gazo delelcrio, ab- 

 dominis musculi valide et convulsive quasi rnotu contrahuntur. Ex eo vero quod 

 purgantia in venas injecta , vel friclione adminislrata purgantem vim etiam 

 exerceant, scqui putabunt uonnulli . purgantia mcmbranam musculosam intes- 

 tinorum direcle irrilare ; sed cxperimenlis ab Orfila faciis probatur purgantia 

 sic adminislrata irritalionem membranae mucosae adhuc inducere, cum iu ani- 

 malibns, applicalione drasticorum textui cellulari subcutaueo cnccatis, inlesli- 

 num rectum persaepe inflammalum rcperiatnr. Ad accelerationem motus peris 

 tallici intestinoruni rcfcrcndi sunt et borborygmi et colici dolores , qui , vigente 

 purganlium aclione, observantur; saspissime enim, praesenle inteslinorum phlogosi 

 vcl irritiilione, gaza in inteslinis evolvuntur , quae cum, aucto inotu peristallico , 

 ipsa celcrius percurranl, sonum islum peculiarera, borborygmi sub nomine 

 desi^natum, edunt. Intclligitur pariter quod, cum intestina purgantibus irrilata 

 major! scusibililatc gnudcant, tnusculosa tuuica, motu peristallico fortius agitata, 

 dolores, quos colicos vocaut , inducere debeat. Quemadmodum vero intesti- 

 norum phlogosis suinmum ad gradum adaucta, impedilo motu peristaltico, nee 

 colicis doloribus, nee borborygmis, nee dejectionibus slipalur; ita etiam pro- 

 pinalis validioribus purganlibus, quibus fbrtior irritalio inlestiuis infertur, iisque 

 magua dosi assumplis, uullus persaepe vel levis lanturn alvi ilnxus observatur. 



Actio purgantinm symphatica. Explanata purgantium in lubum intesli- 

 ii. ilrni actione , videamus quosnam in cetera organa, cum intestinis sympathia 

 connexa, eflectus producunt. Neminem latet, medicamina cuivis corporis parti 

 pplicaU , non in superficie tanlum bujusce partis agere , sed etiam in organis 

 vicinis : sic uterus irritation! , iuteslino recto purgautibus inductee , quo- 

 dammodo pai ticipat ^ unde purgantia validiora , qua? intestiuum rectum pecu- 

 liariler ailicitinl ab anliquissimis temporibus ut emmenagoga celebrata sunt. 

 i Quinetiam observalione constat, valida quaedam purgantia , largiori dosi in anum 

 injecta , furorcm uterinum quatidoque excitasse j observavit enim Bouvier (i) 

 quatuor mulieres post ingesta clysmata ex decocto gratiolac rccentis in furorem 



(i) Journal general dc me'derinc, torn. 54. 



