( 7 ) 

 SECTIO PRIM A. 



CoMPAnAKTUR IHTER SE CALOIUCI ET LUMINIS PHOENOMFNA. 



i. Si vulgaria tantum , quae lumen et caloricum exhibenl, phoenomena res- 

 pirimus, principia islasubstantias distinctas declarare nou haesitabimus, quum ea 

 tarn saepe separata observemus. Nee quidem plerisque praeteriti saeculi physici* 

 cliiliiiini luii quin natura disiiucla sint. Postquam vero experiments a Scheele , 

 Herschell, Leslie, aliisque physicis institutis innoluit, lumen et caloricum pro- 

 prietates mullas inter se communes habere , admissa , haec inter principia , na- 

 turae diversitas in dubium a plerisque vocata , a multis ornnino rejecta. 



a. Praecipuas inter luminis proprietates aduotanda sane ilia est qtia linea semper 

 recta et mirabili celeritate prop;igatur. Caloricum autem eadem proprietate gau- 

 dere ab illusn issirnis Mariotle et Scheele probalum est. Hi cuiui, illud non solum 

 contactu e corporc in aliud , sed ad maximas etiam dislaulias , nullo juvante 

 corpore , omnesque in scnsus , veluti sonum , ferri primi observarunt. Inde con- 

 cludeudum est culoricum partim a corporibus sicut lumen ernitti; quae cmissa 

 pars caloricum radians ab omnibus vocata est. 



3. Scheele radios calorificos ab igne vulgari emissos speculo cavo metallico 

 excepit, thermometrumque in foco speculi collocatum ascendere observavit, dum 

 speculum ipsum prope nihil iticuhiil. Concludebat exinde caloricum radians se- 

 cundum easdem , quibus lux , leges in corporum superficie reflect!. Pariter ex- 

 pcriit illud mira , sicut lux, velociiate procedere , cum, acre quern permeat 

 fortitcr agitato, ne minime de via dt-flectat. Magna inde inter lumen et caloricum 

 analogia indicata, physici impuls! fuere ut nova in hoc insliluerent experimenta , 

 quibus innotesceret quousque analogia ista protendatur. 



4- Pictcl iterates celeberrimi Scheele labores exactos reperit, modoque rectiori 

 probavit caloricum radians instautanea fere celeritate, luminis iustnr, spatia per- 

 currere. Idem physicus, ut nullum remaneret dubium de calorici refleclionis lege, 

 quam lumin! , fluidum illud in expcrimenlo a Scheele facto comitanli , deberi 

 crederes , radios calorificos aqua bullientc emissos speculo cavo conccntravit , 



