( 47 ) 



scqui chemicis ac physicis superiores. Succorum circulationem iu plaiilis me- 

 chanicis viribuf paullulunt facilitari forlassis posse , sed neutiquam promovcri, 

 dependere earn a vi superiori , vilali, quam dcscribere facilius, quara definire 

 esl, optimc tamen hue usque tanquam vim sive impulsum interuum , corpora 

 urganica mutationi sempiternal subjicientem defmimus. Hanc vim vilalem iu ve- 

 gelabilium oeconomiam primus inlroduxil Van Marum.Hic, in animalibus, iuquit, 

 vasa stint tarn lata, volumine tarn magno praedita , el lameii inest vis vhalis : cur 

 ea non sit inplautisf Hanc revera exislcre deiii pluribus experiments, qua; hoc 

 loco allegare 11011 opus est, probavil; rem ila quoquc se habere , facile sibi per- 

 suadet , qui cogitat , plantas icier alimenta quae solum ipsis oflert eligere, quae 

 conveniunt, rejectis cneleris, solida prius in liquida decompouere, turn absorbere 

 ea ope radicularum , ubi microscopiis etiurn composilis foramina iiulla couspiciuu- 

 tur, quod certe vim vilalem admillendam?supponit; hanc autem dum jam exterius 

 .ulmitlitnus , cur earn in planta interior! desinere ditamus !' Vi igitur vilali succorum 

 circuitus fit in vegetabilibus : sed quomodo hoc ? Vasorum parietibus aut mem- 

 branis inhaeret contract ilitas , contrahunt se vasa fibrosa el cellulae, succum ita 

 in alias paries exoncranl , et novum absorbent : vasa autem spirnlia circumjaceu- 

 lia etl acre turgenlia conlraclilitatem hanc summoper<> augent. Hac facullate vasa 

 praedita esse constat ex sequeutibus : 1. acu tange laclucam salivam , succus ef- 

 lluct , quod fa sine dubio contractione vasorum. 2. Ex cbelidonio majori et 

 asclepia levissimo stimulo taclis succus coloralus vi expellitur; ;iere autem ex- 

 terno resistente ex foraminibus omnino parvis eerie non expellerelur , si hoc 

 vasorum contraclione non fieret. Unde slridores aerci , quos Humboldlius el Co- 

 lonabins in plantis succo plenis reperieruul . si non ex eo quod incisione facta 

 vasa sese contrahant, sicque succus vesiculas aereas ante se expellut ex parlibus Y 

 ubi ae'r existitF Pari modo sese conlrahii lela cellulosa exierior; verum quae in 

 nmbitu posila est, tantum contract ililalo gaudei; in libro et ibidem loci, ubi tela 

 estslriclior el magis compressa, nulla amplius csl conlractio; quomodo turn succi 

 de cellula in alleram transeunt? Sudani sine dubio per membrauas. Boerhaa- 

 \ ius recte in plantis admisit facultalem , quam in animalium oeconomia sub 

 nomine toni dcsignamus ; tonus vero hie vel iaxus est vel rigidus 5 si rigidus est 



