( 394 ) 



Enimvero, si ad ingeuium nostrae legis attendere velimus, dubium non 

 est , qiiin imperator testatoris voluntale sese commotum significaverit : 

 si enim testator, inquit, legata vel fideicommissa reliquit, ut om- 

 nimodo personae ab eo honoratce ea percipiant , apparet ex ejus vo- 

 luntate etiam perfectas actiones contra res testatoris esse instituendas ." 

 Quse cum ita sint, et nulla omuino dari possit ratio, cur testalor minus 

 rei singularis fideicomitiissario cautum esse voluisset , quam fideicommis- 

 sario heredi , plane nescio qua ratione ducti , prsesertim imperatore non 

 distinguente , interpretes hie distinguere velint. Neque argumentum a 

 contrario ex Novell. 108. cap. 2. firmum dici potest, quum pro casu in 

 ea defmito illam obtiiiere omnino sit dicendum. 



Cum autem posteriori tempore, videlicet anno 530, mortis causa dona- 

 tiones eosdem effeclus sortiri, ac ultimas alias voluntates esset sancitum , 

 neque ex ulla parte absimiles iis esse , haud dubie in illarum quoque 

 causam, si nuda proiriissione sint constitutae, legale pignus venit. 



Si nunc quaesieris, in quibus bonis hoc pignoris genus venerit, statuit 

 imperator: venire in omnibus testatoris bonis, quae ad heredem , legalis 

 gravatum pervenere. 



Neque praeterire licebit, quod Justinianus circa finem laudatae con- 

 stitutionis proponit : in omnibus autem hujusmodi casibus in tantum 

 et hypothecarid unumquemque conveniri volumus in quantum perso- 

 nalis actio adversus eum competit" , namque summi moment! res est, 

 eaque inter Germanos denuo vehementer agitata. Dicvint pleriqtie, inter 

 quos praestant Gliick (1) et f^on Enden (2), imperatorem voluisse , 

 unumquemqvie in tantum conveniri posse , in quantum personalis actio 

 adversus eum competit, sive heres, sive legatarius sit fideicommisso one- 

 ratus , id est , hypothecaria conveniri non posse eum , qui non potest 

 couveniri actione in personam legati vel fideicommissi nomine ; atque non 

 earn imperatori fuisse nientem, ut non in solidum, sed pro rata et virili 

 portione, ex qua quisque heres est, teneatur, ut casus hujus constitu- 

 tionis excipiendus sit a L. 1 et 2 Cod. : si unus ex pluribus heredibus 



(1) Gliick, Erliiuterung der Pandekten , vol. 19. p. 196. 



(2) Von Bade, Vennischte juristische Schriften, num. 7. 



