(215) 



altera uxori pro dotis repetitione : in hujusmodi actione ( scilicet ex 

 stipulatu} damus ex utroque latere hypothecam, sive ex parte mariti 

 pro restitutione dotis, sive ex parte mulieris pro ipsa dote praestanda, 

 vel rebus dolalibus evictis , sive ipsoe principales personae dotes de- 

 derint, vel promiserint , vel susceperint , sive alias pro his personae , 

 sive adventitia , sive profectitia sit, secundum veteris juris denomina- 

 tionem" (1). Ad ulramque hypothecam illustrandam pergimus. 



Primum ergo imperator sollicitus fuit de repelitione dotis, quam ma- 

 illus, soluto matriinonio , restituere debet, pro cujus restitutione genera- 

 lem in boriis ejus concessit hypothecam. Quae cum ita sint, et accessorium 

 principale suum sequatur, dicendum est, earn hypothecam non pro nuda 

 dote, sed etiam pro omnibus ejusdem incrementis, intra matrimonium 

 natis, uti et pro lucris post matrimonium dissolutum perceplis, com- 

 petere , et non modo uxori dotem repetenti , sed etiam patri ejus , 

 heredibusve. 



An autem hypotheca extraneo dotem repetenti etiam competat, con- 

 troversum est. Non competere afiirmant Gliick (2), Lauterbach (3) et 

 Bachovius (4). Primum enim Justinianum dicentem : cc sive ipsae prin- 

 cipales personae dederint , sive alias pro hisce personae", non velle , 

 uxori aliisque personis, quae dotem dederunt, competere actionem hype 

 thecariam pro ejus restitulione ; sed modo uxori, sive ipsa dotem dedit, 

 sive alise personae pro ea. Deinde veterem actionem rei uxoriae ad solam 

 uxorem pertinuisse : igitur earn, jure novissimo immutatam in actionem 

 ex stipulatu, quoque soli uxori competere posse, neutiquam extraneo. 

 Sed, si Justinianus dotibus favere voluit, uti vere favet, quomodo intel- 

 ligas, eum tarn parum de securitate dotis, quam extraneus dederat, sol- 

 h'citum fuisse? Nonne, ut eos ad dotes dandas alliceret, iisdem major! 

 securitate quam ceteris cavere debuisset? Neque est quod de hisce quae- 

 ramus : etenim voluit actionem ex stipulatu et rei uxoriae , quibus olim 

 dotes repetebantur, in unam conflari, et actionem ex stipulatu pro dote 



(i) L. unic. cod., lib. V. tit. i3. 



(a) Gluck, Erlauterung der Pandekten, TO!. 19. pag. 120-122. 



(5) Lauterbach , coll. thes. hoc tit. $ aG. 



(4) Bachovius , tract, de pig. et bypoth. , lib. I. cap. 10. n 2. 



