( 219 ) 



rationem" (1). Idem alio loco dicit : dotis appellatio non refertur ad 

 ea matrimonia, quae consistere non possunt" (2). Denique ad originem 

 bypotbecae respiciaimis, ut enim jam sacpius retulimus, Justlnianus an- 

 tiquam actionem rei uxoriae et ex stipulatu propter dotem in unam fudit, 

 cui hypothecs jus inesse voluit; igitur, secundum imperatoris legislatio- 

 nc'in , bypolbecam novas action! ex stipulatu propriam nulla habebit , nisi 

 quae antiquitus actionem ex stipulatu de dote repetenda , aut rei uxoriae 

 liabuisset : uxor autem putativa neutram actionem habere potuit: quippe 

 ilia ei nou competebat, quia, matrimonio tantum finito, dabatur, quod 

 autera bic lieri nullatenus poterat ipsius matrimonii defectu; neque baec 

 ei competebat, quippe deficiebat uxor defectu matrimonii; quae adeo vera 

 sunt, ut rescriptum ^4ntonini uxori putativae condictioneni addicat (3). 



Ultima controversiarum ea est, quae moveri solet circa uxores Judaeo- 

 rum, de quibus quaeritur, an etiam bypothecis, in dotis securitatem con- 

 cessis , frui possint? Hujus quaestionis sedes est in Novella CIX anno 541 

 a Justiniano condita, quae autem nimis est longa, quam ut a nobis des- 

 cribatur. Aflirrnalivumpraebentresponsum Huffeland(4}, J^on Gmelin(5] 

 et Christianas (6): etenim praefata Novella nonnisi haereticis uxoribus 

 pignoris jus esse denegalutn ; Judaeas autem inter haereticos referri non 

 posse, quoniam baeretici ii modo dicuntur ab imperatore, qui a sancta 

 ecclesia sese separarunt, quod de Judaeis, quippe qui ad earn numquam 

 pertinuere, dici neutiquam posset. Ceterum bane doctrinara ad Gratiani 

 nientcm esse (7), imo leges Romanas (8) solere baereticos inter et Judaeos 

 distinguere, atque in ipso Codice Justinianeo diversissimis locis de iis agi. 

 Attamen,si interiora pracfatae Novellae adeamus , sententia ilia magisverbis, 

 quam legis ingenio nititur : nam qui rite Justiniani mentem perspiciunt 

 illorumque temporum ingenium , facile videbunt , imperatorem potius 

 pignus suum denegasse omnibus, qui membra non sunt suas ecclesiae. 



(i) L. i. 3 et 4. dig., lib. XL. tit. G. (i) L. 3. dig., lib. XXIII. tit. 3. 



(3) L. i. cod. , lib. IV. tit 6. (4) Huffeland, Lehrbuch , vol. II. g6o.n<>a. 



(5) Von Gmeliu, Ordnung der Glaiibiger, 100. pag. 246. 



(6) Christianus, diss. de privilegio doti raulieribus judaicis nou denegando. Goltingae, 1791. 



(7) L. a. cod., lib. I. tit. 5. (8) L. 12, i3, cod., lib. I. tit. 5. 



