(230) 



cura ea hie slatui posse videtur regula : earn oportere adhibere , quam 

 solet bonus pater familias (1). Neque igitur dolum adhibeat, sed multo 

 potius diligentiam; qualem vero dicere non ausim , antequam senten- 

 tias retulerim scriptorum, quippe de qua inaxime digladiantium. Con- 

 troversiae sedes in Ulpiani fragmento est : venit autem, inquit , in 

 hac actione et dolus , et culpa, ut in commodato , vcnit et custodia: 

 vis major non venit" (2). Scriptores jam de hoc loco disputantes in duas 

 referri possunt classes: nimirum plurimi, inter quos video Erxleben(Z] 

 et Hopfner (4) , contendunt : in lege nostra determinari , qua? praestanda 

 est a tertio, cui creditor pignus sub lege illud restituendi simul ac debi- 

 tor solvent, tradiderat, eamque igitur intelligendam esse de actione in 

 factum contra tertium, qui restilulionem pignoris delrectare voluit. Sed 

 hsec interpretatio nobis saltern nullius videtur momenti : equidem hie 

 non de actione in factum sermonem esse . sed de actione pigneratitia , 

 ex eo est perspicuum , quod absurdum esset casu , quo tale factum est 

 commissum. vi cujns pro omni culpa teneretur reus, ejusmodi normam 

 culpas praestandae ex commodalo deducere, quod sane cum pignore nul- 

 lam habet similitudinern , quin et alia? siut rationes gravissimee , quas 

 egregie exponit Thibaut. Alii alia ratione rem explicare conantur, di- 

 cerites , fragmentum nostrum regulam continere , creditorem pignerati- 

 tium pro levissima culpa teneri : quod enim ut evidentius significaret 

 Ulpianus , comparasse actionem pigneratitiam actioni , quae ex commo- 

 dato oritur , ubi quoque levissima culpa praestatur (5). Alii iterum alia 

 ratione procedunt , arbitrantes , locum nostrum e&se intelligendum de 

 casu, quo pignus in solius creditoris utilitatem datum est : asolius enim 

 creditoris utilitas tune vertitur, inquit Voet, cum non debitor , sed 

 tertius pro debitore pignus dat. Quamvis enim debitoris quoque in- 

 tersit pignus dari, dum sine eo forte Jidem haud inveniret, tamen 

 si contractum pignoris species , quod non jam inter creditorem et de- 

 bitorem } sed inter creditorem et tertium pignus dantem intercedit } 



CO L. i4. dig., lib. XIII. lit. 7. (2) L. i3. I. dig., lib. XIII. tit. 7. 



(3) Erxleben , principia de jure pignorum , 161. 



(4) Hopfuer, comm. ad Heineccii institut. , 796. 



(5) Thibaut , System des Pandekten-Rechts , 653. Crell , de periculo et custodia pig. , 5. 



