solius creditoris gratia, non item terlii pignus dantis , et inde pigne- 

 ratitia expcriuntis, pignus celcbratum apparel?' (1). Verum ego non 

 facile crediderim , nee adeo credi potesl, Ulpianum de casu tarn raro 

 ilixisse, ubi indolem actionis pigneratitiae describebat. Tandem Mankart 

 et Sclioemann credunt , comparationem Ulpiani ex eo explicari posse , 

 quod utroque casu culpa levis praestelur : ad diligentiam , quam praestat 

 commodalarius, creditorom pigneralitiuin non teueri, sod ad solam cus- 

 todiam , a qua non liberaretur, nisi vis major fuisset (2). Neque lamen 

 hoc placet, utpote magis ingeniqsum, quam verum. Et hse sunt opiniones 

 scriptorum prinite, quam diximus, classis. Ad secundam pergo, in qua 

 reperiuntur, i|ui textus emcndatioue nodum solvere conati suut. Triplex 

 iiimiium textus repcrilnr cmeudutio : alleram proponit Pagenstccher, 

 qui loco ut per geminatioiiem legit ut ut (3). Altera est Noodtiana eaque 

 celeberrima et a multis comprobata ; legit : venit in hac actione ct 

 dolus et culpa. ^4t in commodato venit et custodia." Tandem recen- 

 tiorum plurimos video virgulam tantura transposukse , quae venil post 

 verbum commodato ; ita ut legeretur : ut in commodato venit et custodia. 

 Diflicilem electionem reddi, scriptorum varietate, multi experiuntur, et 

 ego etiamnum vehementer experior. Quoniam vero eligendum sit, cen- 

 semus, creditorem pigoeratitium pro culpa levi teneri, ideoque emen- 

 dationem Noodtianam esse admittendam, quam non modo juris ana- 

 logia , sed quoque locupletissima argumenla , ex legibus (4) deducta , 

 commendant. Unico tamen casu creditor pigneratitius pro culpa levissima 

 lenetur, si videlicet propria pignus occupaverit, quod magistratus aucto- 

 ritate erat occupandurn (5). 



Debito soluto, principalis oritur creditoris pigneratitiL obligatio, nempe 

 ad pignus accepttim restitueudum. Haec restitutio in specie fieri debet , 

 neque debitor, ul asslitnatioue contentus. sit , adigi potest. Si tertio rem 



(O Voet, comiu. ad Pancleclcis, hoc tit 5. Eum sequiUtr Malblanc, diss. de culpa, $7. 

 Tubinga, 1807. 



(a) Maukart, ptob. recepl. lect. jur. civ., p. 1 17. Schcemaun, Lelire vou schadenersalz, p. i6x 



(3) Pagenstecher, ad Enkhardii hermaiieiit. juris, pag. 86. 



(4) 4. Inst., III. i5. L. 19. cod., lib. VIII. tit. i4. 



(5) L. 9. 5. dig. , de rebus anct. jud; possid. 



