(235 ) 



tiores reddunt Romani : privilcgitim enira, sicutex Gellio(\], 7/ora//ol(2) , 

 Cicerone (3) et Isidore (4) colligitur , ab antique verbo privus , quod 

 idem est ac singulus , derivator, quasi privilegia leges privates, sive 

 privis, id est singulis, non universis civibus concessae, dicantur. 



Quainquarn primuin Romani privilegium non nisi sensu speciali quo- 

 dam intellexisse videantur, quemadmodum elucet ex veterum fragmentis, 

 supra descriptis, posthac illud latiori sensu acceperunt, testantibus multis 

 Romanorum scriploribus : ut qua: jus singulare, id est, singularia per- 

 sonarum causarurave genera sive ordines spectarent, veluti tutela, testa- 

 mentum mililare, senalusconsultum Macedonianum , Velleianum, praero- 

 gativa iisci , aliaquc ejus generis, privilegiis omnia accensenda , baud 

 difliculter intelligi queat (5). 



Jam vero sine ulla restrictione danda nobis est privilegii deGnitio. 

 Duas ad bunc finem a scriptoribus inilas esse vias, reperis: Pauli (6) 

 privilegium deiinit, leges uni beneficium tribuentes aliosque ab ejus 

 usu cxcludentes." Sed bane definitionem minus perflcere, palam est. 

 Berner privilegium dixit : Constitutionem legislatoris specialem f 

 quae exceptionem a regula juris communis intuitu certi individui , 

 personce , seu rei statuit" (7). Quae si rebus seu personis , quibus 

 indulta stint, beneficium tribuant, fav orabilia ; si ejusmodi exceptioni- 

 bus onerentur, odiosa appellamus (8). Haec rariora, si divisionem ad 

 rem , seu ad personam privilegiatam restringas ; sed extensa eadem ad 



(1) Ait Gellius noct. Alt., lib. X. cap. 20 de privilegiis : Non sunt enim generalia jussa , 

 neque de universis civibus, sed de singulis concepta; quod circa privilegia potius vocari de- 

 bent , quid veteres priva dixerunt, quce nos singula dicimus. 



(2) Sic Horalius libro i. epist. vets. ig3 : 



n quern ducit priva triremus." 



(3) Cicero pro dorao : o Vetant leges privis hominibus irrogciri , id est enim privilegium." 



(4) Isidorus orig. , lib. V. col. I. : Privilegia sunt leges privatorum quasi privates leges; 

 nam privilegium inde dictum, quod in privato feratur." 



(5) L. 7. cod., lib. VI. tit. 21. L. 4o et 42. dig., lib. XXV. tit. 7. L. 16. dig., lib. I. 

 til. 3. L. 24. dig., lib. XXIX. til. i. 



(6) Pauli, dissvrtalio de genuina cone, privil. Lipsiae , 1744. 



(7} L. II. Berner , diss. de privilegio in dubio znagia pro reali quam pro personal! prz- 

 tumendo, 10. Heidelberg^, 1817. 



(8) Thibaut, System des Pandekten-Rechls, 3o. 



