(5) 



atque hominum existimationi commendandA continetnr. Quod negotium, 

 utut in mei ingcnii mediocritatem cadat, in hanc loci auctoritatem , et 

 in vestruni spectalissinium consessum profecto non cadit. Sed quoniam 

 in exordio statim dicendi eo appulimus, ut in medias res atque in ipsam 

 artis politicae vim ac theatrum incideremus, neque tamen disciplinarum, 

 quze ab ejus historia ducuntur, prorsus expedita et omni dubitatione im- 

 nuinis causa videatur, hoc mihi concedatis velim , ut iisdera vestigiis 

 insistens, paulo fusius et distinctius, qualia et quanta ejus amplissimae 

 facullatis opera , cujusmodi proposita materies , quse potestas , quse in 

 universi generis huniani liistoria partes, qnis rerum gestarum cursus sit, 

 oralione declnrem. Dicarn igitur breviter ac simpliciler De disciplinarum 

 historico-politicarum argumcnto. Quaeso autem obtestorque vos, Audi- 

 tores, ut rnilii, res pulcerrimas infanti lingua persequenti, cum aures 

 mentesque attentas, turn vero humanitatis vestrae presidium adhibeatis. 



Quandoquidem apud veteres Grajcos coetus jure sociati urbibus couti- 

 nebantur, ab bis cousentaneum est, illam arteni virtutemque agendi, ex 

 qua hominem Aristoteles %&ov KOSTIKOV, animal politician, dixit, nomen 

 traxisse. Latins quodammodo politica sapientia apud Romanes patuit , 

 civiumque Romanorum publicam rem complex a est. Neque tamen mul- 

 tum a propria nominis significatione discedentes, politicaui sive civilein 

 artem bac definitione circumscripserunt, quae a coetu multitudinis , ejus- 

 modi conjnnctione tectorum , quam oppidum sive urbem appellabaiit , 

 delubris dislincta spatiisque communibus, congregato, duceretur, eodem- 

 qne rediret. Talem igitur multitudinis coetum , juris consensu sociatum, 

 populum vocaverunt; cujus constitutio, civitas, cujus res, res publica sit. 

 Publica aulem populi sive civium Romanorum res, ad spem condita im- 

 perii, a quo primum ceteras Ilnliae gentes, dein magnam orbis terrarum 

 partem snse diliotii subjecerunt , non terminabatur domestica civitatLs 

 disciplina regenda, sed ad vasti quoque in exteras nationes imperii jura 

 negotiaque pertinuit. Republica ad unum postea delata , civitate de statu 

 suo dejecta , publicum Romanorum jus non aliud relinquebatur , nisi 

 quod ad hu jus imperii dignitatem spectaret; quo, cum antea publici sta- 

 tus pars iuisset, jam omnis publica res constitit. Euimvero supra hanc 



