(6) 



ipsam civitatem, ex cujus tamquam stirpe effloruerat, se efferens, earn 

 ad parem cum ceteris provinciis conditionem , pondere suo , depressit. 

 Quo facto, antiqui cogitandi dicendique moris ratione habita , publica , 

 hoc est populi, res in rem abiit imperil; quod nihilominus Romana urbe, 

 velut radicibus suis, deflxum tenebatur. 



Ejusmodi igitur ccetus, urbis ambitu jureque descriptos, citerior etiam 

 actas, tamquam ex antiqui tatis memoria repetitos, denuo procreavit; sed 

 dispari ratione. Hae enim civitates sive urbani coetus, quales in Italia medio 

 aevo, in Flandria nostra , in Germania, suum quemdam publicum juris 

 statum oblinuisse, et maximopere floruisse , accepimus, consociationes , 

 notum est, fuisse ex majoris jam sive gentis, sive regni, corpore quo- 

 dammodo exemtas et in angustius contractas. Neminem enim praeterire 

 opinor, omni citeriore aetate coetuum civilium vim latins manasse, neque 

 urbium , a quibus anliquitas civilium congregationum initia vinctionem- 

 que duxerat, domicilio ac disciplina contentam fuisse; sed primo atque 

 praecipuo loco ad gentes, qualis consociationis non eadem est ratio, atque 

 Romani populi, pertinuisse. 



Hinc universum genus complexuris, Auditores, ita nobis dicendum 

 videtur, bistoriam politicam , qtiam latiori sensu vocamus, tractanti pro- 

 positam esse, et tamquam materiem subjectam, coeluum jure sociatorum, 

 quos sibi gentes populosque constituisse proditum est, rem rationemque 

 publicam , qualis fuerit. Res autem gentis publica bipartitam explicatio- 

 nejn habet, domesticae disciplinae, et rationum, qua? ei cum exteris gen- 

 tibus intercedunt. In haec duo capita bistoricus politicus intuebitur, ad 

 quse omnem rerum gestarum varietatem referat ac dirigat. Utrumque 

 instituit, tuetur, moderatur ars politica, in cujus adeo operibus monu- 

 mentisque explicandis politica bistoria versatur. Neque enim dubitamus, 

 opera monumentaque artis polilicse appellare coetuum jure sociatorum 

 f undamenta , instituta , leges , morem , rationes rei publics , omnemque 

 omnino disciplinam ac formam, qua eorum stetit viguitque res publica. 

 Quod autem ita argumentum declaramus , ita facimus, ne singulorum 

 hominum, principum, eorumque ministrorum, aliorum, consili is, rebus 

 publice gestis, historian! politicam concludere videamur. Quorum quau- 



