(15) 



tamque multiplicem proveritum tulit. Quae cum non ex ingenii conjec- 

 tura inveherentur, sed a moribus, ab omni vitae consuetudinc et ratioue 

 repeterentur, eorum, quae seinel invaluerant usu, explicandorum , im- 

 mulaudormn , perficieiidoriiin , naluralis quidam et constans fuit cursus. 

 Non quasi f'ucrit semper in eodem universe slalu permansio : maxima; 

 deinceps secuta? stint rerum cum temporibus conversiones , factaque est 

 ex alia in aliain condilionem progressio. Consociationibus ineundis, suo 

 quodam autonomix, quae dicitur, jure fundandis, ac publice stabilitis , 

 divcrsissimi bominum coetuumque ordines in publicae auctorilatis com- 

 muuitutem veuiebanl , extitilque infmita pene civilis vitae distributio et 

 varietas, atque partitim inter se conlentio. Omiiiuo uniuscujusque populi 

 medio aevo tamquam seminariuiu fuit , unde illius artis , quae in vita 

 gentis publica conformanda , suisque partibus describenda versatur , 

 magna opera exemplaque, ad postcritatis cum memoriam turn usura , 

 edita sunt atque propagata. Ut vere affirmare liceat, polilicaruin cite- 

 rioris temporis constitutionum initia ac semina omnia pene ad istam 

 aetatem esse revocanda. 



Nunc, quarso, Auditores, recentiorem Iianc aetatem mecum considerate. 

 Conditione gentium politica interiori confirmata et ad stabilitatem quam- 

 dam maturitatemque formarum redacta , illius vero systematis , quod 

 implicates cunctas tenuerat, nervis adminiculisque debilitatis aut fractis, 

 populi, quos jam magno nuniero, discrepantes maximopere inter se ac 

 dispares, in liujus aditu actatis caput efferre videmus, coepti sunt, pro- 

 pius vehement! usque inter se comniitti. Uniuscujusque imperii salus jam 

 non in eo erat sita, ut constare posset semet ipso, sed reliquarum omnium 

 rebus rationibusque erat metienda. Historieo non amplius conceditur, in 

 singulis pupii I is consistere, sed ab uno continuo ad alteritis res couside- 

 randas rapitur. Deesse protinus sentit couimunis principii politici gra vi- 

 tal rm, quae pondere suo rerum qualemcunque summam sustineat , sed 

 ut unda pellit undam, ut fluctus fluctum volvit, sic una gens si modo 

 consurgat aliquantum aut commoveat sese, ad ceteras oinnes molura 

 propagari. Gallia, rege Carolo Octavo, exeunte seculo decima quiuto, 

 expeditionibus in Italiam susceptis, signum tollente, geutes imperiaque 



