( 13 ) 



fines dignitatemque ab exteris deferidendam sive arnplificandam spectet, 

 cum hac, quam diximus, publicarum rerum conditione conjunctissimum 

 est, neque alios ex plica tus habet. Pecuniae vero numeratae , quae publice 

 comparari oplime posse videhatur coloniis conquirendis et ad qusestum 

 refereridis, mercatura operumqne manu et arte factorum negotio pro- 

 mo vendis, qui tandem usus fuit, qualis causa, cur tantopere expetere- 

 tur? Quod quidem studium omni huic setati, quse recentior vocatur , 

 commune fuit; sed ut certa habeamus spatia, in quibus pedem figamus, 

 aniinum appellatis, Auditores, ad Ludovici Decimi Quarti, Gallias regis, 

 aevum, ceteris, ut commemorari solet, ornatius et illustrius, sive quae 

 proxime haec hodierna tempora antecessit , Friderici Secundi , Borussiae 

 principis, in quo summa hujus periodi civilis prudentia facultasque eluxit, 

 aotatem vobis ante oculos proponite. Quid igitur? Pecuniam communem 

 esse rerum mensuram ac normam , omnibus erat persuasum. Itaque si auri 

 modo copiaadsit, qua utaris, si velis, omni usui publico prospectum esse. 

 Hoc loco in memoriam vobis revocate , eorum principum , quos quidem 

 sapienlissimos politicos posteritas agnovit, in toto boc seculorum decursu 

 neminem ubivis gentium fuisse, qui thesaururo ita in domesticos pu- 

 blics rei usus impenderet, quin majorem partem imperil dignitati foris 

 tueridse destinaret, ac, nullo etiam instante periculo praesenti, paratam 

 reservaret. Verum tatnen de loco, quern pecunia in domestica quoque 

 imperil administratione oblinuerit , videamus : quo cognoscatur , alias 

 quidem partes floruisse , publicam autem gentis disciplinam , guberna- 

 culis civitatum huic instrumento alligatis , bebetatam torpuisse. Nil de 

 acre alieno , sensim contracto , nil de abusu deque ceteris nialis bujus 

 pecuniosae Politices loquor. Non agimus causam , sed in recentioris his- 

 toriae political universa indole ac momentis delibandis versamur. Aut 

 multum fallor, aut ex pretio ipso, quod pecuniae a politicis statuebatur, 

 ut in ea momentum nervosque rerum sitos esse existimarent , intelligi- 

 mus profecto, politicse arti magis propositum fuisse, populi res universe 

 ac generatim salvas firmasque praestare, turn in suum inter ceteias gen- 

 tes dignitatis gradum collocare, quam publicae gentis vitae interius partes 

 institutionesque certo consilio apte, distincte et composite architectari , 



