(252) 



conscribendis tres probalae fidei viri testes sunt adhibiti, qui instrumen- 

 turn cum contrahentibus subsignaverint. Instrumenta privata sunt, quae 

 nee ab illis, qui jus actorum et fulei publicse habent, confecta, nee a 

 tribus viris probatse fidei subscripta, sed quasi privata auctoritate con- 

 fecta sunt. De publicis tandem instrumenlis, non asque ex pnefata con- 

 stitutione constat; cum autem instrumeutum baud nominare liceat pu- 

 blicum, nisi quod corifectum est ab illis, qui jus actorum et fidei publicfe 

 habent, existimare jure optimo licebit , Leonem tantura instrumenta 

 liabuisse publica, quae Constantinopoli a magistro census (1); in provin- 

 ciis vero a praeside, rectore, magistratu tnuuicipali, aut defensore civi- 

 tatis erant confecta (2). 



Ceterum quseri hie posset , titrum ea Leonis constitutio per modum 

 privilegii quibusdam creditoribus potiorem locum assignet? Et, ejusdem 

 natura et indole iuspecta, profecto palam est, earn nee quidquam juris 

 singularis, nee per modum privilegii statuisse-, imo potius, Imperatoreni 

 in ea normas genuinas legislationis, quoad jurium probationem , omni- 

 modo religiose esse secutum. Siquidem omnes norunt , iustrumentum 

 privatum inter solas partes fidem prastare de die, qua juris negotium 

 esse celebratum indicatur, minima vero ratione extranei , id est ejus, 

 qui negotio non adfuit: imo potius, ne hoc ultinuun admittatur, ipsius 

 doli, cui ansa daretur, jubet facilitas : nam extraneus in instrumento 

 postea confecto anteriorem diem apponere posset , et ita pro libitu credi- 

 torem anteriorem ludere. Contra est in instrumento publico, quod, utpote 

 a personis, jus actorum et fidei publicse habentibus, confectum, ea exinde 

 munitur sanctione, ut cuique pateat, die apposita juris instrumento, re- 

 vera juris negotium esse celebratum : quippe dies fictus anterior ei , qua 

 juris negotium est celebratum , instrumento publico apponi non potuit , 

 quum apud magistratum semper remaneret archetypum , quod fraudis 

 commissae dubium non relinqueret. Dicatur ergo, Leonis constitutionem 

 legislationis principiis egregie niti, nee quidquam statuisse per rnodum 



(1) L. 8. Cod. Theod. de donat. 



(2) Gliick, Erlauterung der Fandekten, vol. 19. pag. 35a. 



