(11) 



Scheikunde ingerigt, beproefd wordt dau of men zoodanig eene bewer- 

 king in het groot in eene Fabrijk \vil navolgen. De proeven welke met 

 kleine hoeveelheden genomen \vorden , en zeer goede uitkomsten ople- 

 veren, /ijn dikwijls onuilvoerlijk, zoodra men dezelve in bet groot \vil 

 daarslellen. Voordeel is immers het voornaatnste waarop men bij elke 

 inrigting van eene Fabrijk moet letten; indien eene nieuwe bewerking 

 geene \vezenlijke voordeelen kaii oplevcren is het veiliger de gewone 

 handelvvijs te blijven volgen. Om belangrijke verbeteriugen intevoeren 

 moelen de bewerkingen minder omslagtig en dus in korteren tijd kun- 

 nen vvorden verrigt; of de zelfstaudigbeden welke men bij eene nieuwe 

 inrigting benoodigd heeft, moeten goedkooper zijn, of eindelijk datgene 

 wat men vervaardigt moet betere boedanigheden bezitteu en daardoor 

 in waarde tocnemen. 



Men moet daarenboven bet groote bezwaar weten te boven te komen , 

 lietgene men door den tegenstand der \\erklieden, tegen alles wat nieuw 

 is, ondervindt. Deze aan de eene of andere bewerking gewoon, blijven 

 gaarne die bandelwijs volgen, welke zij, dikwijls reeds in hunne jeugd, 

 geleerd bebben, zij kunnen somtijds niet dan zeer moeijelijk hunne oude 

 gewoonten afleggen en ziju hier door veeltijds ongeschikt om eene nieuwe 

 bewerking te onderncmen , ja , ligt worden zij de oorzaak, dat de 

 belangrijkste ondernemingen mislukken , daar zij doorgaans te weinig al- 

 gemeene kennis van Natuur- en Scheikunde bezitten, om datgene, wat 

 /.ij verriglen zelve te verklaren en le beoordeelen. 



Men ziel hieruit hoe moeijelijk het zij , om verbeleringen in Fabrij- 

 ken in le voeren; en daaraan moet men het ook toeschrijven dat er nog 

 van zoovele belangrijke onldekkingen geen gebruik is gemaakt. Bij dit 

 alles komt nog dat de Fabrijkant ztlf, bet somtijds niet wageu durft , 

 bij gebrek van genoegzame scheikundige kermis , met zekerheid den 

 goeden xiitslag van zijne nieuwe bewerking te voorspellen , en hij niet 

 in staat is , die voorloopige proeven te nemen , waarvan de uitslag , 

 hem met zekerheid, den weg dien hij moest inslaan zoude aanwijzen. 



Dan, M. M. H. H. er is geene kens overgebleven. Hij die deze moeije- 

 lijkheclen niel te boven kan komen, moet zijne inrigting te gronde zien 

 gaan. Alleeu hij, die zich in de Scheikunde volmaken wil en die elke 



