( 146 ) 



Post eos anno MCCXXXII Henricus Lovanii Comes, Senior Grimbergse, 

 et alii quara plurimi idem consilium ceperunt, ut omnem late sabulosam 

 et horridam dunris ditionis suss tellurem ad culturam redigerent. Quid 

 autem plura ! anno MCCXL nullus in universe Belgio locus erat , ubi 

 quotidie jejunae terra; in terram fertilem non converterentur (296). 



Est autem altera causa, immediate a Bellis Sacris petenda, quae ad 

 promovendam agriculturam pluriraum contulit. Nimirum jam supra me- 

 moravimus, multa bona immobilia, praedia , agros, silvas, nemora , loca 

 paludosa , arenosa , sterilia , a cruce signatis passim monasteriis fuisse 

 donata, vel vendita, vel oppignoratione relata in eorum potestatem. Illis 

 incredibile dictu in quantum facti diliores monachi, in primis Cister- 

 ciensis ordinis, tarn in Belgio, quam in aliis Europae partibus, coenobia, 

 velut novas colonias , multiplicare cceperint. Quandoquidem vero , ad 

 vitam pie magis atque tranqnillius Deo et religioni dicandam, ab omni 

 strepitu procul remoti vivere cupiebant, plerumque talia loca eligebant, 

 quse ab omni aliorum hominum societate magis sejuncta , et per hoc 

 ipsum inculta , et natura ita saepe erant horrida , ut feris animantibus 

 potius, quam hominibus destinata viderentur. Hinc igitur illi manus uti- 

 libus ad agrieulturam operibus non adeo admovere coacli sunt, quam 

 ea spontanea quidem voluntate susceperurit, ut naturam statui hominibus 

 commodiori inservire cogerent. Quin non deesse exempla testantur 

 scriptores, quod rogaverint a Principibus et obtinuerint loca deserta, ut 

 nempe evellerent et exstirparent truncos, pararent agros, foderent fos- 

 sas , facerent sepes , aquaeductus ad molendina , quaererent lapides ad 

 structuram y et argillam. Ita quantum operis navaverint in Belgio , 

 verba sunt clariss. Regenbogii, in fossis ducendis, in viis muniendis, 

 quibus nihil mereaturae utilius , in maris ferocia aggeribus compri- 

 menda , in paludibus exsiccandis, in vallium planitie aggesta humo 

 exaggeranda , in molis. exstruendis et fornacibus ad lateres coquendos, 

 dici prorsus nequit. Quae et alia plura , monachorum sodalitiis accepta 

 ferenda, eo majoris sunt aestimanda, quo magis privatorum potentiam 

 plerumque tune temporis excedere solebant: vel ab aliis neglecta, aut 

 : despicatui sunt habita , licet , teste experientia , cum salute publica 

 arctissime sint conjuncta." 



