(147) 



Porro sic ope Bellorum Sacrorum opibus aucti, monastic! non agri- 

 culture tantum , verum etiara opificiis , quae noverant , promovendis , 

 operam dederunt. Nam ex Orderico Vitali intelligitur, Abbates cceno- 

 biorum , partim ad ccenobii necessitatibus satisfaciendum , pnrtitn ut 

 aflliclis adversus vexationes dominorum tutum asylum praeberent, ad se 

 quoscumque artifices arcessivisse , fabros, tarn liguarios, quam ferrarios, 

 sculptores et aurifabros , pictores et caementarios , qui certatim ad eos 

 confluentes, sollicite. quod eis jussio senioris injungebat, operabanlur. 

 Prffibuit boc plerumque inilium ingenlibus villis, pagis et oppidis circa 

 mouasteria , sub quorum umbra artifices non minus rein familiarem 

 acquirere poterant, quam egregie protegebantur (297). 



Haec tainen industries initia, pro temporum et locorum ratione, per- 

 magna esse non poterant. Quamdiu enim sejunctim et dispersa per villas 

 exercebantur , rerura , \ita3 agresti necessariarum , usum non excede- 

 bant. Ab eo autetn inde tempore, quo civitates immunitatibus donari et 

 communitates urbanae erigi coeptae sunt, amplior ipsorum exercitationi 

 campus et eorum perfection! via patuit. Enimvero maximis , ut alibi 

 diximus, privileges allecti, ad eas incredibili multitudine se opifices con- 

 tulerunt , et in eas introduxerunt aemulationem , ut alios alii ingenii 

 prsecelleutia anlecellerent , ut majores e labore suo fructus perciperent. 

 Ut magniludinem incrementi , ad quod Belgarum industria per saecula 

 XIII et XIV sensim perveuit, mente assequamur, lubet quaedam enar- 

 rare, quibus vix etiam fides posset adhiberi, nisi passim in bistoriis, 

 fide dignissimis, consignata essent. Sic in primis Lovanium quattior millia 

 macbinarum fabrilium telis canabinis laneisque texendis , et collegium 

 opificum , propria jurisdictione celeberrimum , quadragies et octo mille 

 bominum babuisse legitur. Gaudae vero ejusdem generis instrumentorum 

 quadragiuta millia numerabantur, et Brugis, praeter immensum nume- 

 rum aurifabrorum et aliorum artificum , soli textores virorum quinqua- 

 ginta mille summam expleverant. Longum foret fusius exponere et alia 

 industriee genera , quae in singulis Belgarum urbibus exercebantur. 

 Omnium tamen prsecipua erat fabricatio lauarum, cui uni versa Flan- 

 dria, Brabantia, Hannonia, Hollandia, Zelandia, Frisia et Gelria opera in 

 impcndebant (298). 



