( 32) 



nequit, Romanes pignora, sua vi et potestate destitiita, civitate donasse. 

 Nam omni robore destituitur ejusmodi ratiocinhim, dunimodo perpenda- 

 mus , agrestes jura nonnisi imperfecta constituere consuesse. Quod adeo 

 verum est, ut omni verisimililudine destitueretur sententia , quae firmutn 

 et perfectum pignoris jus Romanis tnbueret, perinde ac si ad earn insti- 

 tutorum ralionem, quam attingent cultiores, agresti accedere liceret. 



Sed lisec mittamus, ut nunc uberius de pignorum indole agere valea- 

 mus: non ideo solum, ne quid prastermissum esse dicatur ; sed ob id 

 prsecipue , ut pignoris natura ab aliis quodamrnodo similibus luculenter 

 distinguatur. Namqvie prima origine pignoris indagare naturam maxime 

 utililatis esse , nemo inficias ibit , nisi qui nescit , hominum instituta , 

 tempore quo initium capiuut, certo, utitadicarn, charactere plerumque 

 destitui et inter similia fluctuare. 



Et quidem jura, quae cum pignore jungit quaedam similitude, nomine 

 juris retentionis, denique juris retroemendi et noxoe dutionis disguos- 

 cuntur, de quibus singulis videamus. 



Jus retentionis in ipsis juris fontibus voce interdum pignoris et quasi 

 pignoris designator (1). Magnam vero inter illud et pignus, strictius dic- 

 tum, intercedere simililudinem , nemo non intelligit, qui rnodo perpen- 

 derit , utrumque creditoris securitati prospicere. Re autem accuratius 

 cognita , satis liquide apparet, retentionem rnultum a pignore differre , 

 quum ex ilia tantum exceplio, ex hoc vero actio concedatur. 



Congrait cum pignoris jure jus, quod in re noxa2 data competit, in eo, 

 quod utrumque exerceatur, donee creditori satisfiat; sed late tamen patet 

 utriusque discrepantia. Etenim f'undamentum noxae fuit delictum, a servo 

 alieno commissum, aut damnum ab animali alieno alicui illatum; pignus 

 constituebatur ad damnum avertendum: res noxse datas retinebantur , ut 

 ex ipsarum fructibus laeso satisfieret (2) ; in re pignerata creditori pigne- 

 ratitio jus in fructibus plane nullum competebat, nisi pacto antichretito 

 adjecto , contrahentes hac de re convenissent. Nam animalia et servi 

 noxse data in dominium lassi, licet temporarium veniebant , quod in 



(1) Erxleben, principia de jure pignorura , 71. 



(2) Cujacius observ. , lib. XIII. cap. g. 



