( 56 ) 



tern dubitamus, quin aliae ad beniguam bane componendam mutationem 

 causa: conspiraverint multae (1) ; sed iis annumeraudas esse prae caeteris 

 expeditiones cruciatas censuimus. 



Posset denique nobis objici, auctam democratiam foutem subinde exsti- 

 tisse sanguinolentarum corilenlionum, adeo ut omnium civitatum potis- 

 simnm Flandria sseciilo XIII in finem ruente et per totum XIV raiser- 

 rimarum cladum spectaculum exhiberet (2). Nimiam omnino stepius cives 

 sibi auctoritatem arrogarunt , sed aequus tandem libertatis amicus de bac 

 raotas rixas et contentiones non longe bellis istis , solam rapinam spec- 

 tantibus, praeferret? Sane orti sunt motus civiles, crudelissimisque bellis 

 nonnurnquam quassataj Belgarura civilates fuere, sed base fons simul 

 majoris felicitalis, lautioris cultus, oplimarumque fuerunt innovationum; 

 verumque illud pbilosopbi : cultum oriri e partium conflicts" (3). 

 Salutaris ilia ajmulatio, qua baud vacuae fuerunt liberae Graecormn res- 

 public33 liberrimaque Roma, in florentibus nostris quoque reprehendimus 

 civitatibus. Nee potest, quin unumquemque percellat discrimen, quod 

 bella saeculorum X et XI inter et ea qua? saeculis XIII et XIV in provin- 

 ciis uostris gesta sunt, intercesserit. In illis nobiles , annatos quosdam 

 vasallos ducentes, rapinse plerumque gratia, certamina agitare. In his 

 contra urbium bberarum cives, quin et Gandavensium aliarumque civi- 

 tatum tex tores atque fullones, generosioribus propositis imbuti , libertatis 

 causam propugnare, armaque suscipere, ut jura sua amplificarent, feli- 

 citati dignitatique obslantem servitutem exuerent. 



Vidimus ita, qua; tarn procul a tyrannide distat, ut ipsi plane sit op- 

 posita , bujus vel sic tainen filiam saepius libertatem; adeoque decrescente 

 aristocratia, ubi semel et libertatis suavitatem experli fuerant cives, et 

 suarum ipsimet virium conscii alias melioresque rationes , quibus se tue- 

 rentur invenerant, collapsa est nobilium auctoritas exsolevitque indies 

 magis systema feudale (4). 



(1) Vide omnino Hallam 1. c. I. c. 2. 



(2) De Jong 1. c. 4y, et Oudegherst, Ann. de Flandres, et Meyerus, Aun. Fl. cit. 



(3) Les lumieres naissent du choc des factions.' Condillac , oeuvres, p. X. 32i. 



(4) Uti dixit Roberts., I. 35: The nobles began to be considered as of less importance, 

 when they ceased to be the sole guardians, to whom the people coHed look up for protection 

 x against violence." 



