(64) 



Ante bella sacra miserrima fuerat, teste doclissimo Robertsonio, per 

 totam Europam urbium conditio (1). Perpetuis bellis, nobiliumque ty- 

 rannide libertas plane ex iis exulaverat. Varia servilia admodum oflicia 

 ab urbanis petebanlur, nee ab bostium, nee a dominorum, vi ullis legi- 

 bus tutis. In aliis industria absurdis institutionibus, in aliis injustissimis 

 exactionibus reprimebatur, neque unquam sub militari, qualis vigebat , 

 aristocratia , ad ullam auctoritatis fastigium crescere potuissent. Urbes 

 inde saeculo XI nee corpora dicendas constituisse polilica, nee ullam iis 

 infuisse legislatoriam potestatem. 



Licet Flandriee , quippe mercatura florentissimac regionis , certo ante 

 cseteras aliarum Belgarum civitates in publica negotia vim urbes obti- 

 nuerint, adeo ut jam tempore Roberti Frisonis eas se?e contentionibus 

 bunc inter et Ricliildin agitatis immiscentes videamus (2) ; et sasculo 

 jam XI Gerardi-rnontem et Vilvordiarn privilegiis donatas audiamus (3): 

 licet oinnis libertatis sensus re feudali nondum plane exstinctus apud 

 Flandros Belgasque universe dicatur , tamen quam procul abfuit ilia 

 earum dignilas ab ea , quam paulo serius explicuerunt 1 Qui liber- 

 tatis autem studium, quin et maximum, in pectore fovent, nequaquam 

 liberi sunt prsedicandi ; tanta obstare impedimenta tantseque morse pos- 

 sunt , ut ad effectual illud perduci nequeat. Requiruntur ergo quam 

 niaxime aptse opporlunitates, quarum ope demum, istis incommodis re- 

 motis, libertatis arbor frondescere ac florere valet. 



Novimus, scriptores quosdam recentiores rerum antiquarum peri- 

 tissimos jam saeculo XI urbibus Flandricis vim satis lutam tribuisse; 

 attamen aliis cum iis collatis de hoc argumento scriptoribus , collatis etiam 

 ipsis monumentis, liceat baud imtuerito, ut videtur, de prsematura ilia 



distingue ces institutions administralives de la reconnaissance des liberte's; si 1'on suit atten- 

 tivement la guerre du privilege et de la loi commune; si Ton considere combien souvent le 

 privilege li-mfime s'est de'guise sous les couleurs du patriotisme, Ton ouvre une vaste source 

 d'e'tude et de connaissances, non-seulement historiques , mais qni appartient a la plus haute 

 philosophic." Discours pron. par M. Destriveaux a 1'ouverture du cours de droit public 

 a Liege, 1826. In Biblioth. du Jurisconsulte, t. I. livr. i. 



(1) Robertson, History of Charles V. Introduction, I. 3o - 3i. 



(2) Meyerus ad a. 1071. 



(3) De Jong 1. c. , 96 - 96. 



