(68) 



bantia, Flandria, Hollandia, Zeelandia, ut et in caeteris Belgarum region i- 

 bus ad libertatem et ad ordines sive comitia admitterentur, fuisse Princi- 

 pum inopiam. Constat enim, eos, quemadmodum servis libertatem con- 

 cederent, accepta pecunia, ut aerario exhausto succurrerent . sic quoque 

 oppidanis tales cbartas sive jura dedisse accepta pecunia, in serarium 

 invehenda" (1). Nee, cum ex abusu tyrannidis saepius libertas oriatur, ut 

 dicit Heerenius (2), absurdum esset statutu, urbes, dummodo in iis quan- 

 tulicumque generosiores sensns essent expergefacti , ferreum dominorum 

 jtigunt amplius ferre nolentes, conspectaque vicinarum urbium felicitate, 

 aenmlatione eademque cupiditate ductas, invitis aut belli sacri aliusve rei 

 causa absentibtis dominis jura sibi captasse, subinde demum per privilegia 

 confirmata. Hoc videmur non temere statuere, cum memorabile inprimis 

 jurium a Gandavensibus, invitis dominis acquisitorurn seriusque appro- 

 batorum exemplum existat. Dicuntur enim magnas sibi praerogativas 

 assumsisse, quas Comites ad vitandos niolus plebejos coacti sunt con- 

 cedere" (3). Tot enim tyranni, nam certe fortissimi cruce erant signati, 

 proficiscentes subditis suis opportunitatem sponte praebebant, meliorem 

 suam conditionem faciendi. Praefectos sane ad res suas procurandas reli- 

 querant, sed uon tanta borum, quanta dominorum erat auctoritas et 

 potestas, et quo crudeliores se ferrent, eo majore cum impetu exitum 

 e calamitatibus oppressa petebat adflictaque gens. 



Porro, quod tamen inter remotiores bellorum sacrorum fructus referen- 

 dum, mercatura his amplificata in urbes magnum allectabant incolarum 

 numerum (4). Hinc illae potissimum frequentia inclaruerunt, quae com- 

 mercii studio plurimum fuerunt addictae (5) ; ad illas igitur omnes 



(i ) Regenbogen , i3i. 



(2) Heeren, a4o. 



(3) Meyems \. c. ad a. 1202. 



(4) Ita Heerenius, p. 235: Les croisades, ait, eurent d'autres effets mediats qui favo- 

 riserent aussi 1'etablissement des communes et contribuerent a les coiisolider. Par exeinple, 

 les bourgeois devenus plus riches, sentirent mieux le prix de la proprie'te el le besoin dc se 

 1'assurer le'galement; raccroissemeut de leurs richesses leur fournit en meme terns les moyens 

 d'acque'rir de iiouveaux privileges. Or, cette aisance procedait du iiouvel essor imprime an 

 commerce, et celui-ci etait du aux croisades." 



(5) Inde repetendum, quod Gandavi , Brugarum , Sluss aliaruinque florentissimarum et 



