(71 ) 



Rationes , quibus usi sunt Pontifices ad magnam hostium vim Sarrace- 

 nis suscitandam, erant aptissimi ad ingentem non tantum nobilium, sed 

 etiara vulgi ad Her sacrum molem incitandum. Pontifices omne disru- 

 perant vinculum, quo ab hac expedilione homines retineri potuissent (1). 

 Eadem pestis, quae doniinos infecerat, etiam servos contarninavit, adeo 

 ut nee illos castella , nee bos servilis status retinere possenl. Omnes 

 metus censurse ecclesiasticae et voti sanctitas relinebant, ne quod impe- 

 dimentum iter illud aggredienlibus objicerent (2). Dici fere non potest, 

 quantum omnis bumanitatis sensus atque generositas continua servitudine 

 existinguatur, sed etiam si libertatis cupiditatem miseris istis deuegemus, 

 tamen vilissisimorum anirnorum etiam appetitibus movendis, bella sacra 

 pracbuisse liberlatis recuperandae quaudam opportunitatem , dicendum. 

 Divitiarum rapiendarum immoderata spes , infrenata licenlia, per se 

 jam satis ad crucis signum istiusmodi alliciebant homines, sed inde non- 

 dura liberum rusticorum ordinem iutelligimus. Pauci enirn illorurn pa- 

 triam reviserunt. Reducibus plerumque animum baud inerat agros 

 colendi, quieteve fruendi. Erraticum, quod contraxerant, et dissolutunv 

 vivendi genus baud quaquam facile deponebant. riurimi inde, ex Hee- 

 renii sententia , ad prima vincula rediisse videnttir (3). 



(O Ait enim Alexander III. Pontifex iu Ep. i33. ap. Martenne et Duraiid, Coll. Script, 

 et Monum. LI. 794 : Ait videlicet <jui ad defensionem terra idoiieis, et ad hoc obsequium 

 expedi:!*, suscepta punitentia biennio ibi ad defeusionem terras permanserit et sudore cer- 

 taminis ad pra-ceptum Regis et majoruni terrae pro araore Christi portaverit, rrmissioiiem 

 injuncUe pcBnitenlis se Iztehir adeptnm, et cum contritione cordis et satisfaclione (forte 

 9 legendiim confessioue, ait Boehmems) oris profeclionem istam satisfaction!* loco ad suorum 

 hanc iudulgenliam peccatorutu. Qtii vero per annum in hoc labore permanserit, exoneratum 

 sr de medietate satisfactions imposiLE aucloritate apoitolica recognosc.it." Ap. Boehmei , 

 not. x. p. 3>5 



(a) Hie lubel insrrrre locum Conractt Botltonis, dialecto Saxonica , quern e Leibnitio, 

 Script. Brunsvric. , III. 33o. refert Boehmerus , nora 2. p. 3i6. T. I. Exercit. ad ff . : To 

 diissem monnik Peter ( Pelrns ereinita hie anditur)', ait, lepen vele volckes. De Hertoghe 

 van Sotringe, unde Grave Hoprecht to Flanderen, Reyitart von Snnte Irrene , node ein 

 grot here voii Smite Cecilien , bisschoppe nude praelateu, bejde frune uodeman, worllich 

 irode geysllick, de bur lepe von dem ploge uppe dem velde, de herden van den fee, de 

 monike unde nuniien ut den clostern, de wire mil dem wegeu , de knechte unde megede 

 van oren) denste, nude maiden in ore banrtm ( vexilli* ) e3'negous (anserem) dat ghelikeden 

 se dem hilligen geyste ; so de mislove kam in de lant." 



(3) Heereti, 262, 263. 



