( 76) 



contra omnes vel opinionibus suis a religione vulgata aberrantes, cru- 

 ciatarum expeditionum nomine quarurnvis civitatum milites opposuerunt. 

 Ita pra2 caeteris Innocentius III, Gregorius IX et Innocentius IV , hanc 

 tamquam jure sibi debitam potestatem vindicarunt atque exercaierunt. 

 Quid testes hie vocaremus miseras illas clades, quibus ipsius Pontificis 

 jussu Albigenses sunt affecti? Quid gravissirnum illud Stadingis indictum 

 bellum? Quid Frisios, quos, salvis iisdem immunitatibus, quibus a Sar- 

 raeenis Palsestina vindicanda gavisi fuissent, Aquisgranum obsidere jussit 

 Pontifex? Nee ita tan turn de civitatum viribus pro lubilu tamquam suis 

 uti , sed etiam concessionibus datisque privilegiis hominibus nequam 

 sereque alieno obrutis impunitatis opportunitatem praebere; Saladinidibus 

 omnes regiones opibus spoliare Pontificum fuit (1). 



II. Gregorius VII hierarchies quidem limites adeo dilataverat , ut 

 clerum a se prorsus pendentem constituent , tamen bellorum sacrorum 

 tempore et occasione illam latius etiamnunc subsecuti Pontifices exten- 

 derunt. Ad exercitus sacros componendos clero quidem usi sunt , at 

 contra hujus divitias et ad bella ista gerenda , et ut opes suas augerent , 

 usurparunt (2). Ita exempli gratia legato suo Simoni Clemens III impe- 

 ravit, ut Gelriae Comiti certain quandam magnamque pecuniae summam in 

 iter sacrum impendendam , eque centesimis ecclesiasticorum conferendam 

 penderet (3). Legatis hisce mittendis Primatum necessario plurimum 

 attenuare auctoritatem debuere , cum illi dominum suum supremum 

 repraesentantes , pro lubitu cuucta moderarentur , et ipsius potestate 

 innixi, cum laicos , turn clericos sordidis suis vexarent exactionibus (4) ; 

 adeo ut et hisce , et immoderatis tributis ipsi expeditionum cruciatarum 

 causa impositis ita attenuaretur, ut clerus ad praedia sua vendenda interdum 

 cogeretur (5). Inter institutiones etiam, quae bellis sacris originem debent, 

 ilia Episcoporum in partibus infidelium in locis olim a Sarracenis vin- 



(1) Si quid amplius desideratur de Pontificum in patriam nostrani immoderala auctoritate 

 cons, in pr. Meerman \. c, , III. c. 3. 



(2) Cf. Meerman 1. I. inpr. i65. Boehmer, 1. I. c. i. 5. 



(3) Charterboek van Gelderl., d. I. afd. 5. bl. 628. 



(4) Moshelm 1. 1. HI. 33. 



(5) Vid. exemplum ap. Meerman 1. 1. III. 166. p. IV. Cod. Dipl. 53. 



