(78) 



et bajreticos quoslibet persecuti sunt fanatica mente flagrantes homines. 

 Hanc ergo intolerantiam ad scopum quemcumque velleut hand sesre 

 vertere potuerunt Pontifices , sed difficile admodum fuit, a seniel suscepto 

 furore homines avocare, istique persequendi studio hmites ponere (1). 



Ab omni tempore in religione christiana mulUe, diversas sectantes 

 opiniones, exsliterant sectae, unde principium illud (TO compelle intrare) 

 jam saeculo VI et VII introduxerat Gregorius I, quod deinceps ad tarn, 

 saevum exitum fuit perductum; quo etiam principio nisi, armis canoni- 

 cis primum sese a variis sectis tuiti sunt Pontifices : quanto vero magis 

 crescerent horum auctoritas et clericorum illecebra , tanto plures exsti- 

 terunt sectee , quod inde in hellorum sacrorum aetate observare licet (2). 

 Turn vero fortuna sua insolentius sese jactantes, aetatis studium fove- 

 ruut contra illas sectas atque aluerunt Pontifices , et hac in re illis 

 temporibusque invalescentem satisque naturalem sectati sunt sententiam , 

 illos, qui a religione instituta dissiderent, quippe qui perniciosas non tan- 

 turn ipsi religion!, sed et profanas Deoque displicentes opiniones doce- 

 rent , ferendos non esse (3). Coepit igitur Innocentius III Waldensibus 

 sive Vaudensibus (4), in cruciatarum expeditionum exemplum , exerci- 

 tus cruce-signatorum immittere (5). Ubi hoc semel adscilum fuit prin- 

 cipium , aliam religionem , aliam etiam doctrinam vulgatae repugnantem , 

 ferro flammisque esse insectandam , ignis fuit accensus , quo ne hodie 

 quidem ubivis exstincto omnis terra conflagravit. 



Itaque intolerantiam una cum libertate et cultu pari gradu , quod 

 mirum , quod incredibile , progredientem videmus , et magis magisque 

 omnia tendere ad sanguinolentum illud, quod omnem plane humani- 

 tatem respuit , instituendum tribunal , cujus et nos effectus experti 



(1) Heeren 1. 1., i65 - 166. 



(2) Jdoshelm \. 1. 12 - i3 in T. II et III. Cf. Heeren, 172 - iy3. 



(3) Cf. Planck 1. 1. , T. IV. Abschn. 2. p. 44o - 44i. 



(4) Non tarn a Jf^aldo , eorum qui dicitur auctore, Waldenses, quam a vallibus Piemon- 

 tanis, Vaudenses videntur dicendi. Vid. nota quam doct. A. Maclalne, qui opus Mos- 

 heimi e latino sermone anglice vertit , notae aucloris adjecit , T. II. 4a5. 



(5) Ou vil alors , (ait fillers, influence de la reformation.) 1'institution des croisades 

 aetournee de sa premiere direction, employee par les Papes A armer chre'tieus centre Chretiens." 



Cf. Planck 1 . 1. 



