(35) 



Tertia sit nynkershoekii sentenlia, statuentis: iisui etmoribus nostrum 

 commeutum suas deljere uatales. 



Sed, si verbis audacia detur, quemque hie sua fallurit oracula, tan- 

 tumque abesse videlur , ut illi punctum tulerint , ut potius dicendiun 

 videatur, quoramdam opinionem speciosa magis ratione quatn vera esse 

 suflultarn, aliorum oninino absona. Nam ut ad priorem sententiam de- 

 flectam, re bcne ponderata, quas est ista , quaeso, primorum quiritium 

 miranda prudenlia, a qua, quantum fieri potuit, capitalia Pauli , VI- 

 piani cacterorumque taliuui ingenia , recedendura non dubitavere ? 



Quod ad secundara sentenliam , nos equidem fatemur, et ad unum 

 fatentur onmes, in urbe Romana, quamsaepe patricios dolo artibusque 

 plebem circumvenisse (1); sed in hac nostra causa de dolo et callidis 

 illorum insidiis nil apud veteres scriptores exlat, et in iis, quae ad igno- 

 miniam civium pertinent, sine certo testimonio statuere dedecet. 



Nunc ad BynlcersTioekii sententiam pergimus : contendit enim vir 

 egregius usui et moribus nostrum commentum suas debere natales. Sed, 

 aut ego fallor, aut ita nodum gordium gladio solvit.: quaeri enim denuo 

 posset unde hie usus, unde lii mores? ]\am neque usus, neque mores, 

 neque jus Romanum cselo delapsum more imbris. 



Merito igitur ad aliam sententiam confugimus , quippe , qui potius 

 cum doctissimis t^an Ingen (2), F"an Overveld (3) et Van Roy en (4) 

 suspicamur, veram germanamque illius juris civih's instituti causam 

 ab infanlia et ruditale, qua tune Romani degebant, esse repetendam. 

 Nam non solent intelligere populi , nisi qui ad altiorem cultus gradum 

 pervenerunt , nee Romani initio suae civitatis et deinde diu intellexisse 

 yidentur, vim illam humanae voluntatis, juris quasi creatricem, legisla- 

 toriam illam potestatem, voluntatis humanaa praestantiam, qua a belluis 



(i) Conf. cl. De Ryckere in not. ad Recit. Heinecc. , lib. I. tit. 2. 69. pag. 53. 

 (a) Van Ingen, in specimiue juridico inaugurali selecta sistente de pactis et contractibus 

 apud Romanes. Groningas, 1808. 



(3) Van Overveld, in specimine juridico inaugurali positiones listente ad fundamenta in 

 primis loci de pactis. Groniiigs, 1810. 



(4) Van Royeu, dutertalio de pactis , pag. 19. Grouingae, 1823. 



