(39) 



Cujacius (1), cui inter eminentiores adslipulatur Faber(ty. Sed ab hisce 

 egregiis viris plane disseutire cogimur: practerquam enim ab aliis sat 

 superque demonstrala est accessoria GJucia: qualitas, accedit quod pignore 

 liiiii inn jus legitim<e possessionis ( uonduin enim jus in re cognoveratit 

 Romani) constitution sit; fiducia autein ipsum dominium, quamvis re- 

 vocabile , translaluni (3). Quaj differentia tanla est, ut ego non facile 

 crediderim , utrumque ad ununi genus spectare , sed potius flduciam 

 genus esse securitatis a pignore diversum. 



Sed quomodo lisec existimata fuerint hand in rnagno ponam discrimine; 

 sed ad hoc attendamus, an lex commissoria semper cum fulucia con- 

 juncta fuerit, id est, utrum in casu fiducisc, si debitor non solvisset , 

 iiducia , id est, res mancipata, ad creditorem spectasset? Iterum afiirmat 

 Cujacius : pignus f inquit, quod creditori mancipatur aut in jure 

 ceditur ea Icge , ut, soluta ad diem pecunia } remancipetur 3 non 

 soluta, creditori plena jure committitur (4). 



Conlrariam sententiarn defendit cum aliis doctissimus Stas (5), provo- 

 catque ad locum Pauli, qui dicit, debitorem, distractis fiduciis a 

 creditore , de superjluo adversus ewn habere actionem (6). Sed pergit 

 quaerendo, quo jure debitor prelium residuum repetere posset, venditione 

 facta post resolutionis diem a creditore, si hie plenissimo proprietatis 

 jure tune jam uteretur , id est, si res ei essent commissae? Hoc enim 

 casu ne vendere quidem teneri creditorem ; at si forte vendidisset , 

 totum pretium optimo jure habere. 



Ad me quod attinet, niediam elegi sententiam: initio opinor, fiducia 

 fuit in genere pignoris lex commissoria, id est, si lex commissoria 

 expressa baud esset , tamen semper erat subintellecta : nonne enim 

 ratio suaderet, Romanos eo simphciori modo jtiribus fuisse usos, quod 



(i) Cujacius ad Pauli ent. recept. , lib. II. tit. i3, N i. 

 fa) Ant. Faber, de error, pragm., decad. XXI. err. i. 



(3) Conradi, de pacto fiductae , exercit. I. 16. 



(4) Cujacius ad Pauli sent, recept. , lib. II. tit. i3 ad rubricain. 



(5) Stas, iliss. de pacto fiducia, cap. IV. 3. pag. 29. 



(6) Pauli, sent, recept., lib. II. tit. i3. i. 



