(41 ) 



rem , ut ambagibns mancipations, in jure cessionis et fiduciae ad earn con- 

 sequendam opus non esset amplius , et sic fiducia fieret inutilis. Non 

 tamcn subito evanescere potuit, sed sensim sensimque; adeo ut sub Ar- 

 cadia et Honorio , praesertim tamen sub Trajano (1), memorabile patuerit 

 fiduciae exeniplum. Etenim Trajanus exemplum Ncrvas secutus, 1044000 

 sesterlios e patrimonio aut suo , aut fisci , erogavit , ita quidem ut 

 possessoribus fundorum in agro Vellejano , pro rata mutuo darentur, ea 

 lege, ut usuras quinas pro qualibet capitis centesima parte solverent: 

 unde distribui alimenta jussit , non solura pueris legitimis 245 , puel- 

 lisque legitimis 34', sed quoque uni spurio unique spuriae. Quae fun- 

 dorum obligatio absque dubio secundum emancipationis ritum per fidu- 

 ciam conlracla fuit, uti clari censent et cum rebus romanis familiarissimi 

 scriptores (2). 



Tandem imperatoris Justiniani tempore in desuetudinem discessit fidu- 

 cia, adeo, ut ejus inentio non amplius fieret, et verisimile videatur, in 

 colligendo jure romano Tribonianum loco fiduciae nomen bypothecae et 

 pignoris collocasse , el ita , quae ad fiduciam olim spectabant, ad pignora 

 esse trauslata (3). 



DE JURE HYPOTHEC.*;. 

 Circa fonles et litteraturam conf. Pars posterior, cap. I. i. 



Quffi hucusque diximus, eo maxime spectant, ut quasi digito monstra- 

 remus , priorem Romanorum formulam hypothecariam debilem valde 

 fuisse , neque creditor! securitatem praebuisse ; posteriorem vero firmio- 

 ri'in , suis tamen ambagibus adeo fuisse intricatam , ut diu stare non 

 posset seculis, quibus clara inter Quirites capita, Tullil, Servii viderent, 



(i) Conf. inslrumeuta obligations praediorura , seu tabula alimentaria Trajani in opere : 

 jur. Rom. tabula negotiorum solemnium, auctore Ernest Spangenberg, pag. 3o6. Lipsix, 1827. 



(a) Hugo, hist, du droit, 160. Recen). von einer milde stiftung Trajans, auctore 

 Wolf, Berlin, 1808. ( In Heidelberger jahrbuch der lilt, fur jurisprud. , 2" jahrg. heft. 6. p. 268.) 



(5) Thierbach, hist. jur. civ. de pignoribus, 6. pag. ao. 



6 



