

( 43 ) 



formula liypothccaria nimis erat absona, et nimis a menle seculi rece- 

 debat, quara lit de ea innovanda non cog^aret praetor, qui potins puta- 

 vit, se svio prajtoris jure posse dare, et dedit, ex nudo pacto actionetn, si 

 de pignore esset conventum inter locatorem praedii rustici et colonum, in 

 rebus coloni: ut igitur hie iterum nonnisi qnadam necessitate, nimirum 

 agricultures favore, pactorum legislationi sit derogntum. 



Hujus edicti, cujus formula primaeva et authentica temporum in- 

 juria periit, jurisconsultorum recentiorutn sagacitati debemus restitulio- 

 nem , verbis ita audientibtis : 



QUCE in fundum conductum a colono illata , inducta , invecta , 

 locator conventione cjus , cujus in bonis sint, pro mercede sibi obli- 

 gata esse dicet , de his illi, nisi arbitrio judicis restituantur, ad- 

 versum eum , qui possidebit, quanti res erit, judicium dabo (1). 



Solliciti fuere scriptores de indagarida ratione, qua praetor commottis 

 fuerit, ut ex solo pacto actionem in rem daret. Bachovius (2) rationem 

 in eo posuit, quod pignus ila modici esset praejudieii. Alii causam quae- 

 siverunt in coramuni hypotbecarum , commercio inservientium, utilitate. 

 AEi tandem aliam proposuerunt rationem. Sed, si ad ingenium hujus 

 seculi, et ad imperfectam formulam bypothecariam priorum temporum 

 attendatur ; si ea, quae superius commemoravimus, in memoriam revo- 

 centur, ratio absque dubio in clarissima luce collocabitur. 



Sed non aeque constat, quis praetorum edictum supra relatum propo- 

 suerit, nam bic praecipue divortia faciunt scriptores. Sed tamen ejus 

 atictorem Servium Sulpicium Rufum , jurisconsultorum romanorum 

 principem , Ciccronis amicissimum (3), dicit communis fere omnium 

 scriptorum suspicio (4). 



(1) Noodt, i-onim. ad dig. lib. XX. tit. i. Westphal, pfandrecht, 266, not. ag3. 



(2) Bacliovius, tractatus de pig. et hyp., lib. I. cap. 3. a. 



(5) Epistoke sex priores lib. IV. ad familiares de magna inter utrumque consuetudine 110.1 

 certiores faciunt. 



(4) J. Th. Scliuoor, hist. jur. civ. de pig. 7. Heinecc. , antiq. lib. IV. tit. 6. ag. 

 T. Thomasius, de origiue alque progressu hypothecarnm , 8. W. Seelhorst, diss. de prte- 

 tcriptione ac lion is hypolhecariae , 2. Gceltiuga, 1791. Augustinus Eir>, lib. III. cap. 3g. 

 Wetphal, pfandrecht, 262, not. 283. 



,!>io iiii'imu-'* -<\ia\ 'ifiwi ^4t"<li, t! , 



