( 44 ) 



Sed, an ilia illorum sententia satis firmo stet fundamento, nee equidem 

 scio; sed hujus loci non est, ut haric rem attingamus, nam potius duxi- 

 mus hanc controversiam denuo examini submittere ubi de actione ser- 

 viana et quasi serviana sumus dioturi. 



Ut nunc ad proposition revertamur, non modo loeatori praedii rustici 

 in rebus coloni ex nudo pacto jus bypothecas, actione in rem munitum , 

 fuit concessum ; sed postea latius hoc jus patuit : etenirn omnibus 

 actio in rem ex nudo paclo data est, si modo de liypotheca convenisset, 

 prsetore nimirum denuo edictum proponente, cujus restitutio a pluribus 

 tentata, sic a Doneau (1) proponitur: 



Si pro eo quod ei debebitur, res aliqua pignoris hypothecceve nomine 

 obligata esse dicetur ab eo, cujus in bonis ea res est, aut alioqui , 

 cui de ea re constituendi jus est: ei heredive ejus , quod pecunia sol- 

 vetur , aut eo nomine illi satisfactum erit, in eo, qui earn rem possi- 

 debit, tenebitve , aut dolo malo fecerit quominus possideret , actionem 

 dabo , ut si ea res arbitrio judicis non restituetur, quanti ea res erit 

 condeninatio sequatur. 



Noodtio aliud placet, quod aeque describam, naraque inde lucem capit 

 romana antiquitas : 



Quod quis sibi pro pecunia debita pignori Ivypothecasve obligatum 

 esse dicet , quod de eo convenit, cum eo, cujus in bonis erat, nisi 

 arbitrio judicis ei restituatur, adversus eum, qui earn possidebit , 

 quanti ea res erit, judicium dabo (2). 



Sed nee PP^estenbergium , egregium virum , qui restitutionibus suis 

 tarn bonam juri navavit operam, prseteribimus ; sic statuit : 



Quod quis pro pecunia debita sibi pignori hypothecaeve obligatum 

 esse dicet, ab eo, cujus in bonis erat, nisi arbitrio judicis restitua- 

 tur, de eo adversus eum, qui possidebit, judicium dabo. Si soluta 

 pecunia sit, aut per creditorem steterit, quominus solvatur, judicium 

 non dabo (3). 



(1) Doneau, tractatus de pig. et hyp., cap. i. 



(2) Noodtj comm. ad dig. lib. XX. til. i inilio. NUitur lege 6 cod. si alieua res pig., 

 data sit. et leg. 19 cod. de usuris. 



(3) Weslenberg, princ. juris secundum ord. dig. lib. XX. tit. 5. IK 



