(82) 



y> multiplices rami in plurima loca rerum omnium abundantiam sparse- 

 runt et feracitatem." Ita dixit et verissime dixisse mibi videtur vir cla- 

 rissimus , nam quemadmodum libertas sseculi XIII et XIV cum ilia 

 saeculi XI compafari nequit, ita nulla contentio inter eorumdem saeculo- 

 rum mercaturam institui potest. Hujus cum popularibus nostris insitum 

 studium esset, ad illud explicandum nihil opportunius existere potuit 

 quam bella sacra, quippe quae continuam praeberent opportunitatem , 

 gentes frequentandi commercio quam maxime deditas , cultioresque re- 

 giones visitandi, rebus novis, pretiosissimis atque pulcherrimis plenas. 

 Non unus enim alterve mercator, non pauci peregrinatores , non co- 

 mitatus, sed tota fere natio abiit ad bellum sacrum, et turn in Italiae 

 urbibus ac Constantinopoli , turn quoque in urbibus Palsestinee et 

 jEgypti contemplata est artium, mercaturas et industrise fructus uber- 

 rimos atque cultioris vitse genus , unde pro naturae humanas indole , 

 qua? cum exemplorum vi regitur, turn rerum dulcium et pulcrarum 

 adspectu commovetur atque varietate delectatur , fieri haudquaquam 

 potuit, quin eas res, quse ad luxum vitaeque delicias pertinent, enixe 

 cupiverint et in suas regiones transferre conati fuerint" (1). Quicunque 

 enim furor eruce-signatorum fuerit, tamen non adeo ignorantia et super- 

 stitione erant ducti, ut non in cultissiraa Italia alias res sensibus suis 

 maxime placentes admirarentur etiam inviti , cuperent, emerent forte, 

 aliaque observarent sibi prorsus nova , licet non cum animo ex istiusmodi 

 observatione sibi utilitatem et scientiam comparandi; saepissimeque ne- 

 cessitas efficere debuit, quod caeteroquin ratio solet. Miramur ita, baud 

 plus ex diuturna Frisiorum in Italiae portubus (2) et Flandrorum sub 

 Balduino Venetiis rnora peti; illi enim per totam hiemem ibi mansere, hi 

 octo menses illic sunt commorati , indeque una cum Venetis Constant!- 

 nopolin profecti, bane urbem deinceps una habitarunt. Cum cultioribus 

 hisce et peritissimis mercatoribus con&uetudine certissime nostrates multa 

 didicerunt ante sibi ignota, et pauci, qui redierunt ia Belgium, praeter 

 majorem cultum atque peritiam , fortassis etiam res et peregrinas merces 



(1) Regenbogen, 312. Lemoine , Infl. des crois., etc. 107. 



(2) Emmius, Rer. Frisic. hist., 120- 121. 



