(27) 



care velimus(l), id saltern non concedi non potest, extremis eum vitae 

 minis ita vixisse , ut boni sapieiitisque hominis flnem , qualem ante oculos 

 semper habuit, si non attigisse, at non ita longe tamen ab illo abfuisse 

 verissime dici possit. Quam ob caussam minime minim nobis debet vi- 

 deri, nonnullos ex conjuratione Pisoniana destinasse ut traderetur im- 

 perium Senecae, quasi insouti, claritudine virtutum ad summum fasti- 

 giuin delecto." Quemadmodum famam fuisse narrat Tacitus (2) ; et 

 profecto , si libera populo data fuissent sufl'ragia, uti ait Juvcnalis (3), 

 nemo tarn perditus fuisset, ut Senecam Neroni precferre dubitaret. 



IV. Quum autem universa ejus scripta diligenti lectione perscrutamur, 

 Quinctiliauo , judici aequissimo, lubenter assentimur : multas et magnas 

 virtutes Senecae fuisse, ingenium facile et copiosum, plurimum sludii et 

 mullartim rerurn cognilionem (4). Inerat ei praeterea vigens pectoris ani- 

 inique ardor, in scriptis ubique spirans; judicium \ero bumanissimum, 

 acutissiinurn , quod ibi tantum in eo desideramus , ubi vel nimia imagi- 

 nandi vi abripi se patitur, vel quum ingenio suo indulgens rerum pon- 

 dera niinutissimis sententiis frangit(5), iis, quibus pulcbritudinis sensus 

 sanus est atque integer, numquam probandis. Morum denique publicorum 

 et descriptorem verissimum, et accusalorem acerrimum fuisse jure me- 

 rito de eo pronunciat Lactantius (6) ; qoamquam morosus temporis acti 

 laudatur baud exstitit; quod quidem in iis, qui in aetatem suam invelii 

 satagunt, cerni saepenumero, nemo est, qui nesciat: multis contra scrip- 

 torum suorum locis animadvertit , non suum saeculum solum in culpa 

 esse, sed majores jam de suo questos fuisse, et futurum esse, ut posteri 

 suum querantur; homines enim alia setate aliis vitiis laborare (7). 



CO Cff. h. 1. si placet, Herderi cpistoljc duas de Seneca philosopho et aulico in Nachleie 

 Histor. Schriften ed. Jo/i. von Muller. Tubingse, i8i4. Imprimis p. 168 et 160. 

 (a) Ibid. c. 65. (3) Sat. Vlll. 



(4) Inst. Or. ibid, ita v. c. ea fuit medicinae perilia, ut operae prelium facturum esse exis- 

 tiraemus, siquis, IJIKC in variis scriptorum locis dehac arte dixerit Seneca, colligat et apte disponat. 



(5) Quinctil. 1. 1. (6) Div. Int. V. 9. 

 (7) Locus hnc de re insignia exstat de Bern f. I. 10. 



