( 42) 



nobis supersunt, Seneca primus sit, qui apud Roinanos post liberam rem- 

 publicam Stoae recentioris fuerit iuterpres et vindex; videamus ergo, an 

 eadem in eo occurrarit merita, quse apud posteriora quidem hujus doc- 

 trinee ornamenta, Epictetum atque Antoninum invenimus; quod eo magis 

 faciendum esse puto, quo iniquius quosdam vidi erga Senecam agentes, 

 qui omnia prorsus hanc in rem merita huic denegare videntur (1). 



XVIII. Primum itaque in omnibus a se scriptis, universa et singula 



ad mores et ad vitam refert : illud , inquit , ante 011111 ia vide , utrum 



in pbilosopbia, an in ipsa vita profeceris. Non est philosopbia populare 



artificium, nee ostentationi paratum; non in verbis, sed in rebus est. 



Nee in hoc adbibetur, ut cum aliqua oblectatione consumatur dies, ut 



dematur otio nausea: animum format et fabricat, vitam disponit, ac- 



tiones regit, agenda et omittenda demoustrat, sedet ad gubernacnlum , 



et per ancipitia fluctuantium dirigit cursum. Sine hac nemo securus 



est: innumerabilia accidunt singulishoris, quae consilium exigunt, quod 



ab bac petendum est." (2). Neque vero metaphysicam , quam vocamus, 



omnino neglexit , neque artem dialecticam prorsus inutilem habuit, sed 



hoc in antiquioribus vehementer reprehendit, quod cavillationibus de his 



rebus indulgentes tantum olei et operas perdidissent, et, qui ipsi esse 



videbatur philosophise finis unicus ac palmarius, morum nempe ernendatio 



atque honeste vivendi scientia, hunc igitur nimis posthabuissent: Mul- 



turn, inquit, illis temporis verborum cavillatio eripuit, et capliosee 



disputationes , quse acumen irritum exercent. Nectimus nodos et am- 



biguam significationem verbis illigamus, ac deinde dissolvimus. Tantum 



5) nobis vacat? jam vivere, jam mori scimus?" Quare valde hoc impe- 



divisse autumat, quominus ethica , gravissima philosophise pars, perfec- 



tior redderetur, nam inveuissent, ita ait, forsitan necessaria, nisi et 



supervacua quaesissent" (3). 



XIX. Turn longe aberat a cupiditate ilia atque arrogantia , qua in 



(1) In his est Meinersius, de quo uegari baud potest, ilium in variis suis scriplis Senecs 

 merita deprimere studuisse. 



(2) Ep. 16. 2 sq. Cf. Ep. 89. 17. 



(3) Ep. 45. 4. Cf. Bayle, Diet. t. II. p. 4i5. b , qui his et sequentibus Seneca: verbis, 

 nibil sapientius, nihil pulclirius esse dictum jinlic.it. 



