(45 ) 



XX. Praeterea, uli Sloici recentiores vinculum inter virtutem et pie- 

 tateni erga Deos arctius reddiderunt , quam quidein fecerant veteres, ita 

 quoque Seneca legibus moralibus non exiguum addidit momentum ex 

 decreto illo Stoico, quo omnium hominum animos ex divina merile tam- 

 quam communi foute dimanasse slaluebant, ac Deum uiium, onmipoten- 

 tern, ceterorum deoruin hominumque parenlem, universo Imic mundo 

 prospicere , eumque sapieuter regere ; quemadmodum et alibi egregie 

 docuit et vero etiam in libro de Providentia. Licet Stoici anliquiores 

 suam doctrinarn ad religionem applicare conati fuissent, non tamen hoc, 

 ut veram promoverent pietatem, egerant, sed ut popularis superslitionis 

 ineptias allegorica mitigarent mvthorutn ' interpretalione ; quam vero 

 acerrime improbans Seneca (1) cum poetas , fabularum auctores , per- 

 strinxit (2) , turn universam sui temporis superstitioneni singnlari libro 

 irrisit, uti vidimus: qua in re quin omnium bonorum suss aetatis viro- 

 rum, artium liberalium ope acutius cernentium, suffragia tulerit dubium 

 esse non potest. Haec autern germanae pietatis cum mornni doctrina con- 

 junctio prrccepta ipsi suppeditavit, quibus bono esse animo homines hor- 

 tabatur, si quando dubia, turn de providentia divina, turn de hominum 

 in agendo libertate , eorum animos occupasset : Dicet aliquis", ita ad 

 amicutn scribit : Quid mihi prodest philosophia, si fatum est? Quid 

 prodest, si Deus rector est? Quid prodest, si casus imperat? Nam et 

 mutari certa non possunt, et nihil praeparari potest adversus incerta ; 

 si aut consilium meum Deus occupavit, decrevitque quid facerem, aut 

 consilio meo nihil forluna permittit. Quidquid est ex his , Lucili , 

 vel si omnia hsec sunt , pliilosophandum est : sive nos inexorabili lege 

 T> fata constringunt , sive arbiter Dens raiiversi cuncla disposuit , sive 

 casus, res humanas sine ordine impellit et jactat, philosophia nos tueri 

 debet. Haec adhortabitur, ut Deo libenter pareamus, ut fortunae con- 

 tumaciter resistamus: haec docebit, ut Deum sequaris, feras casum"(3). 



XXI. Dein accuratius profecto, quam veleres Stoici, singula oflicia 

 cognovit ac determinavit ; quomodo etiam recte iis fungamur, quid sit, 



(i) De Benef. I. 3. q. (2) De Brevit. vit. XVI. } 3. 



(3) Ep. 16. 4.; ed. Sctuveigh., p. 4g iq. 



