( 106) 



Fortior, ut opinor, esses, si multa niillia tibi coramorerentur. Atqui 

 multa raillia hominum et animalium hoc ipso momento, quo tu mori 

 dubitas , animani variis generibus emittunt. Tu autem non putabas, 

 te aliquando ad id perventurum , ad quod semper ibas ? Nullum 

 sine exitu iter est" (1). Semper itaque in mernoriam mortis futuras 

 redeundum erit, atque agendum perinde, ac si quisque dies ultirnns sit 

 futurus (2). Mors, etsi molestum hoc quibusdam videatur, nihilo tamen 

 minus tana senibus, quam juvenibus ante oculos debet esse, non enim, 

 inquit, citamur ex censu" (3). Ipse certe Seneca, velut venisset ille dies, 

 de omnibus annis suis senlentiam laturus, ultimumque vitae experimen- 

 turn, ita se observabat et alloquebatur : quid profecerim , morti cre- 

 diturus sum; nihil est enim, quod adhue aut feci, ant dixi. Non 

 timide itaque componor ad ilium diem, quo, remotis sententiarum fucis, 

 de me jndicaturus sum, utrum loquar fortia, an senliam ; numquid si- 

 mulatio fuerit et mirnus, quicquid contra fortunam jactavi verborum 

 contumacium. Remove existimalionem hominum ! est enim dubia. Remove 

 studia per totam vitam tractata ! nam profeeto disputationes et literala 

 colloquia , et ex praeceptis sapientium verba collecta et eruditus sermo , 

 non ostendunt verum animi robur : quoniam timidissimis etiam audax 

 est oratio. Quid egeris , tune apparebit, quum animam ages: mors de tc 

 pronuntiatura est ! " Hanc vero condilionem , hoe judicium , non recu- 

 sasse euru, nee reformidasse , sed accepisse constanterque iis stetisse , in 

 enarrando vitae ejus fine jam vidimus (4). Mori praeterea unum est ex 

 vitae officiis : quomodo fabula sic vita: non, quam diu, sed quam bene 

 acta sit, refert. Nihil ad rem pertinet, quo loco desinas. Quocurnque 

 voles, desine; tantum boriam clausulam impone! (5) Una est catena, 

 quae nos alligatos tenet, amor vitae: qui , ut non est abjiciendus , ita 

 minuendns est: ut, si quando res exiget, nihil nos detineat, nee im- 

 pediat, quominus parali simus, quod quandoque faciendum est, statim 



(1) Ep. 77. 9. et n. sq. Cf. de Tranq. An. c. XX. inde 5 sqq. 



(2) Ep. 101. 7. (3) Ep. 12. 5. 



(4) Ep. 26. 4- 7. Assentilur nobis hac in re, iuler plures tlros^ doctos , A- Gioltnan , 

 Geist des Seneca. Gieseu , 1799. p. Go sq. in not. 

 (5) Ep. 77. . ifisq. Ep. 101. ult. 



