(55) 



facultas plane a mariti penderet arbitrio. Posterioribus autem temporibus 

 con \ mi iu in manum paulatitn in desuetudinem abiit , marilorutnque 

 putestate mitigatu, majorem in bona sua adeptae sunt facultatem, et la- 

 lius ergo iis patuit oppigrierandi poteslas. Verumquidem quanta fuerit 

 concessa, uti quo tempore conventio in manum antiquata, uullibi inve- 

 Mimus descriptum: boc saltern certum est, Tin-ill tempore, matrimonia 

 ejusmodi jam satis rara fuisse (1), quin tamen dubitari quaeat ea adbuc 

 vidisse Ulpianum (2). 



Palriam potestatem excipiat tutela, quippe quae illius imago, cum ea 

 niaxime cobaerere intelligitur. Notissimum est antiquitus non modo pu- 

 pillos, sed quoque feuiinas sub tutela fuisse, et quidem perpetua (3). 

 At eo magis oppignerandi jus iis personis adimi necesse erat, quod, ut 

 jam commemoravimus , tutela non bumanitatis munus , ut bodie, in 

 favorem personarum , quae sub ea erant, baberetur, sed potius tutoris 

 jus, maxime in ejus Commodum civitate donatum(4): unde autem con- 

 sentaneum, plane nullam alienationeai licitam fuisse, nee igitur oppi- 

 gnerationem absque tutoris aucloritate. Ita antiquissima actate. Sed 

 deinde , polilicis momentis, quibus superstructa erat tutela, remotis, 

 ejus quoque indoles adeo immutata est, ut non modo pristinum amitte- 

 ret rigorem, sed magis etiam in personarum, quae sub ea erant, esse 

 inciperet favorem (5). Unde factum, saltern quod ad feminas attinet, ut 

 tutoris auctoritas restringeretur et, uti dicit Ulpianus , ut turn demum 

 necessaria esset, si lege aut legitimo judicio agant , si se obligent, 

 si civile negotium gerant, si libertae suae permittant in contubernio 

 alieni servi morari, si rem mancipi alienent (6) ; irno tutor, sicut tes- 

 tatur Gains , scepe etiam invitus auctor fieri a praetore cogebatur (7) , et 

 sic feminse, invito tulore, subinde etiam rem mancipii oppignerare licebat , 



(i) Tacitus .-11111., lib. IV. cap. 16. 

 (a) Ulp. frag., tit. 11. i5. 



(3) Gai. cornm. I. i44. 



(4) Felicis Minguet connii. cit. set. I. i. 



(5) Felicis Minguet comm. cit. ;rt. II. i et seqq. 



(6) Ulp. fragm. , tit. XI. 27. 



(7) Gai. comm. I. 190. 



