(65) 



ad solam rerum mancipi proprietatis translationem spectent , tamen 

 M;ii Hi-Mel ii n i existimo, earn seque usitatam fuisse in negotiis, qiiibus rei 

 obligatio, veluti pignus, contrahebatur. Quomodo enirn tibi persuadeas 

 haec solemnia f'uisse requisita, quum res mancipi alienaretur; minus 

 vero, si pignori obligaretur, quum tamen pignoris datio ipsa esset alie- 

 nationis genus , quo ad perpetuam adeo alienationem veniri potuit ? 

 Videtur ergo, rnancipationem modo generali, modo 9peciali sensu ve- 

 nisse, hoc est, omnem rerum mancipi alienationem factam esse per 

 aes et libram, hoc vero duplici fine, ut aut dominium ex jure Quiritium 

 transferretur , aut res tantummodo obligaretur , veluti , ut quis in re 

 i ji M< la in pignoris jus haberet : priori casu res dicebatur manciple dari, 

 posteriori vero transferri jure nexi. 



Hanc sententiam multum juvat totius negotii contemplatio , nee non 

 verba , quibus Scasvola > tesle P^arrone , nexum delineavit, dicens ; 

 y> quas per ces et libram fiunt , ut obligcntur, prceterquam quae mancipio 

 dantur" (1), id est, quee mancipantur : unde quantum mancipatio sua 

 indole a nexu distincta est , luculenter apparet. Nee rei nostrae minus 

 lucis afTert Tullius , dicens : multce sunt domus jure hereditario , jure 

 mancipii, jure nexi" (2); itemque alio loco inquiens: qui se nexu 

 obligavit" (3). Quin ejus rei passim in jure civile reperiantur vestigia, 

 dicentibus imperatoribus : nexus prcediorum " (4) , itidem : nexus pi- 

 gnoris " (5). Tandem nostram opinionem firmat memorabilis ilia , de qua 

 superius commemoravimus , debitorum obacratorum conditio, quippe qui 

 creditoribus suis nexorum nomine tamdiu operas serviles tenebantur 

 praestare, donee debitum luerent. Neutiquam enim jure mancipi pote- 

 raul teneri, quum liber horoo mancipari non posset, nisi annis XX major 

 se ad pretium participandum venundari esset passus. 



Quamvis fragmenta ilia, quse in medium protulimus, luculenter pro- 

 bare videantur, nexum a Romanis distingui a mancipatione , non tamen 



(1) Varro de ling. latin., lib. VI. cap. 5. 



(2) Cic. haruspic. , cap. 7. 



(3) Cic. oral, pro Murena, cap. :. 



(4) L. 8, cod. lib. VHI. tit. iS. 



(5) L. a, cod. lib. V. tit. 70. 



9 



