(76) 



magistratum, quam ipsi pignus auferre liceret. Quod ad ea vero attinet> 

 quae actionem sequebantur , tanta est incertitude , ut vix fundamentimi 

 invenire potueris, quo conjecturas superstruere valeas. 



Gains tradit , tuin lege, turn moribus , ut quibusdam ex causis per 

 pignoris capionem ageretur, ititroductum fuisse (1). Mirum forte videri 

 posset, quod Gains pignora, quce ex edicto praetoris canstitui placuit , 

 plane praeterierit , quippe quum palam sit, multis quoque ex causis, 

 prsetorem creditores in bona debitorum misisse, et insuper Ulpianus 

 dicat : Si ex quacumque causa magistratus in possessionem aliquem 

 miserit, pignus constitui (2). Sed , si accuratiori examini rera submitta- 

 mus, mirum non videbitur, naraque magna est inter pignus per pignoris 

 capionem , et magistratus auctoritatem constitutum , discrepantia : hoc 

 enim nonnisi magistratus auctoritate fuit constitutum, illud vero privata 

 auctoritate captum, quare forsan Gains de uno dixerit, alterum vero 

 praeterierit ubi de legis actionibus egit. 



Prima causa, ex qua moribus per pignoris capionem agere licuit, ad 

 rem militarem special. Neque mirum : nam de aere militari et equestri 

 sollicili non esse non poterant Quiriles , Marte indies augente. Videlicet 

 militi, ut ei major esset securitas, pignora capere licuit a tribuno aerarii, 

 si hie ipsi stipendium , sive aes militare oportuna tempestate non traderet : 

 item equiti, si ipsi non praestaretur aes equestre, hoc est, pecunia, qua 

 ipsi hordeum equo erat eomparandum (3). 



Legibus quoque introductum est, ut quibusdam ex causis per pignoris 

 eapionem ageretur; nimirum lege decemvirali, et altera quadam inco- 

 gnita : id Gains testatur, sed totum describere locum juvabit, namque 

 lueem capit inde romana antiquitas: lege autem, inquit, introducta 

 est pignoris capio veluti lege XII tab. adversus eum qui hostiam 

 emisset nee pretium redderet. Item adversus eum , qui mercedem non 

 redderet pro eo jumento , quod quis idea locasset, ut inde pecuniam 



(1) Gai. comm. IV. 



(2) L. 26 dig., lib. XIII. tit. 7. 



(3) Gai. comm. IV. 27. 



