(78) 



praetorium praetermisit. Quae cum ita sint, perspicuum est ex Gaii sen- 

 tentia , edictum praetoris fontem non esse actionis per pignoris capionem : 

 neqvie idem esse pignus praetorium et illud , quod per pignoris capionem 

 constituitur. Quum vero ita utrumque distinguentes nullos fere videam 

 scriptores, operae pretium erit utriusque differentiam diligentius describere. 



Nimirum diximus de pignoris capione agentes , ut juste caperetur pi- 

 guus, non videri requisitum fuisse, ut creditor ante magistratum adiret, 

 quatn ipsi pignus auferre liceret, quippe quod Gaius sane silentio non 

 praetermisisset. At in hoc maxime dift'erre per pignoris capionem captum 

 piguus a praetorio statuam , quippe quod constitui non poterat , nisi ma- 

 gistratus interveniret auctoritas. 



Differentia hac stabilita, antequam alia proponamus, ex quibus utrum- 

 que pignus secerni a se invicem possint, deflectere liceat ad Ulpiani 

 fragmentum , quod bic non parvi est momenti ; docet eniin : si ex 

 quacumque causa magistralus in possesionem aliquem miserit, pignus 

 constitui" (1). Itaque dicenduni nobis erit de causis ex quibus in pos- 

 sessionem miserit praetor: sed forte alienum abs re non videbitur, si antea 

 paucis videamus, a quo tempore inceperit? 



Nimirum, quamvis in tenebris lateat hujus juris origo, suspicamur, 

 praetores, Lege Petillia de oberatis debitoribus anno 4^7 lala, qua loco 

 pristinae addictionis (2), unde debitor creditoris servus fiebat, et ab eo 

 interfici adeo posset, proscriptio bonorum obtinuit, praetores securitati 

 creditorum consulendum existimantes, eos ex edicto in bona debitorum 

 misisse. Quae conjectura sequentibus momentis nititur. 



Uti jam commemoravimus, initio secundum strictiorem obligationis 

 personalis notionem , Romse debitorum bona pro debitis baud erant obnoxia , 

 eo sensu , quod creditores ea attingere , invito debitore , non possent. 

 Verum hac tempestate crudelissimis Romani utebautur legibus, quum 

 creditoribus addicerentur debitores, qui adeo in partes secari poterant. 



(1) L. 26 dig., lib. XIII. tit. 7. 



(2) Non tamen diffiteor post hauc legem debitorum addictiones plerumque obtinuisse, quippe 

 quod egregie probat Schrader Hug. Magaz. V, 7. ; Sed verisimile rarius eas esse facias , et pa- 

 rum post earn legem eas omuiuo ex usu recessisse. 



