(88) 

 XII. 



DE ORIGINS ET PROGRESS!} HYPOTHECARUM TACITARUM IIS, QUI IN .EDIFICANDUM 

 REFICIENDUM AUT EMENDUM CREDIDERUNT , CONCESSARUM. 



Litt. Cf. Pars posterior, cap. HI. 8. 



Quantopere Quirites solliciti fuerint de urbis splendore, multa etiam- 

 num, quae nee temporum injuria delere, nee ars nostra superare potuit, 

 testantur antiquitatis monumenta , quorum majestate in mirationem 

 elatus viator, cum Martiali exclamat, 



Terrarum domina, cut par est nihil et nihil gecundum (i) ! 

 At conseryandus atque augendus urbis splendor jam inde a Romanse 

 reipublicse primordiis multarum legum fuerat objectum. Satis nota lex 

 decemviralis, quae neque solvere permittit tignum furtivum sedibus junc- 

 tum , neque vindicare , ne sedificia sub hoc praetextu diruerentur , sed 

 contra eum, qui convictus est juuxisse, in duplum dat actionem , de 

 tigno juncto appellatam ; nota est , quae adeo de aedificiorum spatio solli- 

 cita insuper statuit: ambitus parieti sestertius per esto (2), unde ejus- 

 modi eedificia ad morem Quiritium insulae dictae, cujus rei exemplum 

 praebet L. \t(. Dig. de serv. proed. urbanorum. 



Nee minorem curam adhibuit praetor, ne urbs deformaretur , edic- 

 tum proponens , nequid in loco publico fiat, sic enim edixisse suspica- 

 tur Pf^estenbergius : nequid in loco publico facias inde locum im- 

 mittas, qua ex re quid illi damni detur , prceterquam quod lege 3 

 senatusconsulto , edicto , decretove principum tibi concessum est. De 

 eo , quod factum erit , interdictum non dabo (3). 



Adeo senatui ea res cordi fuit, ut senatusconsulto Claudiano , anno 

 U. C, 801 , cautum fuerit, ne materies ex vetustis dirutis aedibus desumpta, 

 ad novas extruendas adhiberetur, neve quis negotiandi causa , ejusdem 



(1) Martialis epig. , lib. XII. ep. 8. 



(2) Jac. Gothofredus, tab. 8. 



(3) Westenbergius, princ. jur. , lib. XLV1I. tit. 8. 2. 



